MORPHO-FUNCTIONAL FOUNDATIONS OF ENDURANCE DEVELOPMENT IN SCHOOLCHILDREN AGED 11–14
Keywords:
chidamlilik, morfo-funksional rivojlanish, yurak-qon tomir tizimi, nafas olish tizimi, mushak massasi, aerob imkoniyat, anaerob imkoniyat, o‘smirlar fiziologiyasi.Abstract
11–14 yoshli maktab o‘quvchilari organizmida chidamlilikning rivojlanishi morfologik va funksional o‘zgarishlar orqali yuzaga keladi. Bu yosh davri yurak-qon tomir va nafas olish tizimlarining jadal shakllanishi, mushak massasining oshishi, energiya almashinuvining faollashuvi bilan xarakterlanadi. Anaerob va aerob imkoniyatlarning bosqichma-bosqich kengayishi chidamlilikni oshirishga zamin yaratadi. Tadqiqotda o‘quvchilarning biomexanik ko‘rsatkichlari, yurak urish tezligi, o‘pka sig‘imi, mushaklar elastikligi va chidamlilik mashqlariga moslashuv darajasi ilmiy asosda tahlil qilinadi. Ushbu ish pediatriya, jismoniy tarbiya metodikasi va sport fiziologiyasi kesishgan o‘rinda bo‘lib, boshlang‘ich sport tayyorgarligi jarayonida yuklamalarni individuallashtirish bo‘yicha tavsiyalar beradi.
Downloads
References
Kholmatov, M., & Khudoyqulov, A. Foundations of Sport Physiology and Youth Physiology. Tashkent: Uzbekistan State University of Physical Education and Sport Publishing, 2020.
Wilmore, J.H., & Costill, D.L. Physiology of Sport and Exercise. Human Kinetics, 2019.
Guyton, A.C., & Hall, J.E. Textbook of Medical Physiology. Elsevier, 2020.
Rowland, T. Children’s Exercise Physiology. Human Kinetics, 2018.
(Fundamental studies on physical load adaptation, endurance development, lung capacity, and cardiac functioning in children aged 10–15.)
Malina, R.M., Bouchard, C., & Bar-Or, O. Growth, Maturation, and Physical Activity. Human Kinetics, 2019.