O‘ZBEKISTONNING EKOLOGIK DIPLOMATIYASI: XALQARO TASHKILOTLAR BILAN BARQAROR MUHIT YARATISHDAGI HAMKORLIK TAJRIBASI

Authors

  • Hikmatjon Kenjayevich Avezov O‘zbekiston Milliy Universiteti Tarix fakulteti, “O‘zbekiston tarixi” kafedrasi tayanch doktoranti (PhD) Email: avezovhikmatjon@gmail.com Tel:+998993481532 Author

Keywords:

O‘zbekiston, ekologik diplomatiya, Orol dengizi, xalqaro hamkorlik, BMT, barqaror rivojlanish maqsadlari, yashil iqtisodiyot, transchegaraviy suv resurslari, Markaziy Osiyo, ekologik xavfsizlik.

Abstract

Mazkur maqolada O‘zbekiston ekologik diplomatiyasining shakllanishi va rivojlanish bosqichlari 1991–2024-yillar doirasida tahlil qilinadi. Mustaqillik yillarining dastlabki davrida mamlakat duch kelgan ekologik muammolar, xususan Orol dengizi inqirozi, xalqaro kun tartibiga olib chiqilishi bilan birga, O‘zbekistonning BMT va boshqa xalqaro tashkilotlarga qo‘shilishi ekologik hamkorlikning asosiy poydevorini yaratdi. Keyingi bosqichlarda xalqaro institutlar bilan hamkorlik kengayib, milliy siyosiy va institutsional islohotlar orqali ekologik xavfsizlikni ta’minlash borasida muhim qadamlar qo‘yildi. 2017-yildan boshlab Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbuslari O‘zbekistonning xalqaro ekologik diplomatiyadagi mavqeini yanada mustahkamlab, Orolbo‘yi mintaqasi uchun xalqaro platformaning yaratilishi, “Yashil iqtisodiyot” strategiyasining joriy etilishi va SDG (BRM) doirasidagi loyihalar orqali mamlakatning global obro‘-e’tibori oshdi. Maqola O‘zbekiston tajribasining Markaziy Osiyo mintaqasidagi ekologik diplomatiya jarayonlarida va global barqaror rivojlanish siyosatida tutgan o‘rni hamda xalqaro ahamiyatini ko‘rsatib beradi.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Karimov, I.A. (1997). O‘zbekiston XXI asr bo‘sag‘asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari. Toshkent: O‘zbekiston. – 350 b.

Mirziyoyev, Sh.M. (2017). Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. Toshkent: O‘zbekiston. – 488 b.

Mirziyoyev, Sh.M. (2020). Milliy taraqqiyot yo‘limizni qat’iyat bilan davom ettirib, yangi bosqichga ko‘taramiz. Toshkent: O‘zbekiston. – 550 b.

Alimova, N. (2019). Orolbo‘yi ekologik muammolari va xalqaro hamkorlik. Toshkent: Fan. – 276 b.

Rasulov, B. (2018). O‘zbekiston ekologik siyosati va barqaror rivojlanish. Toshkent: Universitet nashriyoti. – 312 b.

Jalilov, A. (2015). Atrof-muhitni muhofaza qilish bo‘yicha xalqaro hamkorlik. Toshkent: Akademnashr. – 290 b.

Abdurahmonov, X. (2021). Ekologik xavfsizlik va diplomatiya. Toshkent: Nodirabegim. – 330 b.

Таджибаев, Ш. (2016). Региональные экологические проблемы Центральной Азии. Ташкент: Узбекистан. – 265 с.

Исламова, М. (2017). Международное сотрудничество в области охраны окружающей среды в Узбекистане. Ташкент: Фан. – 301 с.

Ахмедов, Ф. (2018). Водные ресурсы и региональная безопасность в Центральной Азии. Ташкент: Университет. – 275 с.

Каюмова, Д. (2020). Экологическая дипломатия Узбекистана. Ташкент: ИПМИ. – 298 с.

Махкамов, Р. (2019). Охрана окружающей среды: правовые и дипломатические аспекты. Ташкент: Юрист. – 280 с.

Рахимов, А. (2017). Орол и региональная политика Узбекистана. Ташкент: Akademnashr. – 260 с.

Кузнецов, А. (2014). Центральная Азия: проблемы устойчивого развития и экология. Москва: Наука. – 315 с.

Нурмухамедов, И. (2015). Экономика и экология Центральной Азии. Алматы: КазНУ. – 278 с.

Юсупов, Д. (2018). Экологическая политика и международное сотрудничество. Самарканд: Зарафшан. – 320 с.

Petrov, V. (2019). Environmental Diplomacy in Central Asia. Moscow: MGIMO Press. – 290 p.

United Nations Development Programme (UNDP). (2020). Human Development Report: The Next Frontier – Human Development and the Anthropocene. New York: UNDP. – 412 p.

World Bank. (2019). Uzbekistan: Toward a Green Growth Transition. Washington, DC: World Bank. – 336 p.

Food and Agriculture Organization (FAO). (2018). Sustainable Agriculture and Food Security in Central Asia. Rome: FAO. – 280 p.

United Nations Environment Programme (UNEP). (2020). Global Environment Outlook 6. Nairobi: UNEP. – 498 p.

OECD. (2019). Green Growth Indicators 2019. Paris: OECD Publishing. – 300 p.

International Crisis Group. (2014). Water Pressures in Central Asia. Brussels: ICG. – 40 p.

Abdullayev, I. & Rakhmatullaev, S. (2015). Water for Sustainable Development in Central Asia. Springer. – 350 p.

Micklin, P. (2016). The Future of the Aral Sea Depends on International Cooperation. Central Asian Survey, 35(3), 321–336. – 25 p.

Spoor, M. (2018). Sustainable Development in Uzbekistan: Between State and Market. Routledge. – 285 p.

Weinthal, E. (2019). Environmental Challenges in Central Asia. Cambridge: Cambridge University Press. – 290 p.

Libman, A. & Obydenkova, A. (2020). Autocratic Sustainability? Central Asia and Global Climate Governance. Environmental Politics, 29(6), 955–976. – 22 p.

UN General Assembly. (2018). Resolution on Cooperation between the United Nations and the International Fund for Saving the Aral Sea. New York: UN. – 15 p.

IMF. (2021). Climate Change and Uzbekistan’s Economic Prospects. Washington, DC: IMF. – 260 p.

Asian Development Bank. (2019). Environment and Climate Change in Central Asia. Manila: ADB. – 340 p.

Gleick, P. (2018). The World's Water: Central Asia Focus. Island Press. – 375 p.

Zholdasova, I. (2017). Ecological Consequences of the Aral Sea Crisis. Almaty: Regional Ecological Center. – 260 p.

Kamp, M. (2021). Uzbekistan in Transition: Environmental Governance and International Cooperation. Berlin: Springer. – 325 p.

Downloads

Published

2025-09-27