SUN‘IY INTELEKT VA TARJIMA
- Authors
-
-
Kurbanova Shaxnoza Raxmatullayevna
UzDJTU, Tarjimonlik fakulteti 1-kurs talabasi shxnzkurbanova@gmail.comAuthor
-
- Keywords:
- Sun’iy intellekt, mashina tarjimasi, neyron tarjima, til texnologiyalari, globallashuv, madaniyatlararo aloqa, resurslari kam tillar, gibrid tarjima
- Abstract
-
Maqola sun’iy intellektning (SI) tarjima sohasidagi transformatsion rolini, xususan, avtomatik tarjima (MT) tizimlarini o‘rganadi. Globallashuv davrida tillararo muloqotni soddalashtirish zarurati ortib borayotgan bir paytda, SI texnologiyalari aloqa to‘siqlarini bartaraf etishda muhim ro‘l o‘ynaydi. Qog‘oz avtomatik tarjimaning rivojlanishini ko‘rib chiqadi va dastlabki qoidaga asoslangan usullardan zamonaviy neyron mashina tarjima (NMT) modellarigacha bo‘lgan evolyutsiyani ta’kidlaydi. NMT usullari sezilarli yutuqlarga erishdi, ba’zilari esa inson tarjimonlarining sifatiga yaqin natijalarni ko‘rsatdi. Google Translate va Yandex.Translate kabi platformalar SI asosida yaratilgan texnologiyalardan foydalanib, global auditoriya uchun qulay tarjima xizmatlarini taklif qiladi.
Ushbu yutuqlarga qaramay, mashinaviy tarjimaning cheklovlari qolmoqda. Kontekstni tushunish, madaniy xususiyatlarni hisobga olish va notiqning niyatini aniqlash bilan bog‘liq muammolar muhokama qilinadi. Bundan tashqari, cheklangan resurslarga ega tillar uchun mashinaviy tarjima sifatini yaxshilash zarurligi ta’kidlanadi.Kelajakka nazar tashlaydigan maqolada avtomatik tarjimani rivojlantirishda SI ning ortib borayotgan roli, katta hajmdagi ma’lumotlarni qayta ishlash, o‘z-o‘zidan o‘rganish va moslashish kabi sohalarni o‘rganiladi. Gibrid tarjima tizimlarining ehtimoliy qabul qilinishi ham, inson va avtomatik tarjimachilar o‘rtasida hamkorlik ta'minlanadi. SI ning avtomatik tarjimada inqilob qilishi va ushbu jarayon davom etayotgani yakunlanadi. Avtomatik tarjima tizimlarining kelajakdagi yaxshilanishlari butun dunyo bo‘ylab muloqotni soddalashtiradi, madaniy o‘zaro tushunishni yaxshilaydi va jamiyat taraqqiyotiga hissa qo‘shadi.
- References
-
Кириченко И.А., Сигачева Н.А. Цифровизация перевода с английского на русский язык: анализ и сравнение качества машинного сервиса. // Казанский вестник молодых ученых. 2020. Том 4. No3.-С.27-37.
Л. Лусин. Влияние искусственного интеллекта на работу переводчика в современном обществе. // Язык в сфере профессиональной коммуникации: сборник материалов международной научно-практической конференции преподавателей, аспирантов, магистрантов и студентов (Екатеринбург, 20 апреля 2023 г.). -Екатеринбург: ООО «Издательский Дом «Ажур», 2023. -С. 451-457.URL: https://elar.urfu.ru/handle/10995/ 122651
Ордорик Сальвадор. Сравнение и противопоставление переводов искусственного интеллекта и человека. Дата публикации: 19 июня 2023 года. Перевод Рзаевой М.И. // Фундаментальная и прикладная лингвистика. http://english.volsu.ru/2023/http-comparing-and-contrasting-ai-and-human-translation
ҚодировУ.Д., Қаршиев Ж.М. Таълим жараёнида сунъий интеллектдан фойдаланиш-нинг ўзига хос жиҳатлари // Замонавий таълим. 2021. No4 (101). -Б.3-8.
Constantine, P. 2019.Google Translate Gets Voltaire: Literary Translation and the Age of Artificial Intelligence. // Contemporary French and Francophone Studies.23(4), pp. 471-479.
J. Abduganiyeva, O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti dotsenti, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), - 2024-07-26, Tamaddun nuri jurnali. http://jurnal.tamaddunnuri.uz/index.php/tnj/article/download/354/207/402
- Downloads
- Published
- 2025-03-29
- Section
- Articles