OROLBO‘YI NOQULAY SHAROITLI XORAZM VILOYATIDA BOSH MIYA INSULTLARI KELIB CHIQISHIGA OB-HAVO VA IQLIM OMILLARINING TA’SIRI
Keywords:
Xorazm viloyati, Orolbo‘yi, insult, ob-havo, iqlim o‘zgarishi, ekologik omillar, sog‘liqni saqlash, miya qon aylanishi.Abstract
Mazkur maqolada Orolbo‘yi mintaqasiga kiruvchi Xorazm viloyatida noqulay ekologik va iqlimiy sharoitlarning, xususan, ob-havo o‘zgaruvchanligi, havoning yuqori harorati, namlik darajasi va shamollarning bosh miya insultlari (yallig‘lanishsiz miya qon aylanishining buzilishi) rivojlanishiga ta’siri tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari Xorazm viloyatida insult holatlari iqlim omillarining o‘zgaruvchanligiga bevosita bog‘liqligini ko‘rsatdi. Shuningdek, statistik ma’lumotlar asosida yil fasllariga qarab insult holatlarining dinamikasi ham tahlil qilindi. Maqolada mintaqaviy sog‘liqni saqlash strategiyalarini ishlab chiqishda ushbu omillarni hisobga olish zarurligi asoslab berilgan.
Downloads
References
Мусаева Н.Б. «Экофакторлар ва инсульт ривожланиши: Хоразм мисолида таҳлил» // Журн. «Тиббиёт ва Биология», 2023, №2, Б. 47–52.
Жураев А.Й., Тожибоев С.М. Инсульт ва унинг хавф омиллари. – Тошкент: Ilm Ziyo, 2021.
World Health Organization (WHO). "Ambient Air Pollution: A global assessment of exposure and burden of disease." Geneva, 2016.
Qodirov Z.A., Raxmatova D.K. "Orolbo‘yi hududining ekologik inqirozi va inson salomatligiga ta’siri." // O‘zbekiston ekologiyasi ilmiy jurnali, 2022, №4, B. 22–28.
Davletov K.B., Tadjibaeva A.G. "Influence of meteorological factors on cerebrovascular diseases in arid zones." // Central Asian Journal of Medicine, 2021, Vol. 7(3), pp. 118–125.
Министерство здравоохранения Республики Узбекистан. Национальный протокол диагностики и лечения инсульта. – Ташкент: 2020.
Nazarov F., Sattorova M. "Impact of Climate Change on Public Health in Uzbekistan: A Case Study of Khorezm Region." // International Journal of Environmental Studies, 2022, Vol. 79(1), pp. 56–64.
GBD 2019 Stroke Collaborators. "Global, regional, and national burden of stroke and its risk factors." // The Lancet Neurology, 2021; 20(10): 795–820.
Убайдуллаев У.Т., Матжонов Ж. "Орол минтақасида экологик инқироз ва тиббий оқибатлар." – Нукус: Қорақалпоғистон, 2020.
