YANGILANAYOTGAN O’ZBEKISTONDA GENDER TENGLIKNING HUQUQIY ASOSLARI

Abstract

Gender tushunchasi jamiyat hayoti va faoliyatining barcha jabhalarida, jumladan, siyosat, iqtisodiyot, madaniyat, ta’lim va fanda erkak va ayol o‘rtasidagi munosabatlarning ijtimoiy jihatlarini ifodalaydi. Bundan kelib chiqadiki, gender tushunchasi nafaqat ayollar manfaatlarini ifodalaydi. Ehtimol, bu ikkala jinsga ham o'z orzulari va maqsadlariga erishish va hayot sifatini yaxshilash uchun teng imkoniyatlar berilishi kerakligini ko'rsatadi. Rivojlangan jamiyatning talablaridan biri erkaklar va ayollarning teng huquqliligini ta’minlashdir. O‘zbekiston Markaziy Osiyo davlatlari orasida birinchilardan bo‘lib ayollar huquqlarini erkaklar bilan tenglashtirish bo‘yicha qator chora-tadbirlarni amalga oshirdi. 1995 yilda O‘zbekiston Ayollarga nisbatan kamsitishning barcha shakllariga barham berish to‘g‘risidagi konventsiyani (SEDAW) ratifikatsiya qildi. Taraqqiyotning yangi bosqichiga qadam qo‘ygan O‘zbekistonda gender tengligi masalasi chuqur isloh qilinmoqda. Prezident Shavkat Mirziyoyev mamlakatimizda ayollar va erkaklar tengligi to‘g‘risidagi qator qonunlarni imzoladi.

            Darhaqiqat, ayollarning huquq va imkoniyatlarini kengaytirish barqaror rivojlanish jarayonini jadallashtirishning muhim omillaridan biri sifatida qaralmoqda. BMT tomonidan 2000-yilda butun jahon hamjamiyati bilan birgalikda gender tengligi kontseptsiyasining inson faoliyatining asosiy tamoyillaridan biri sifatida qabul qilinishi natijasida bu yo‘nalishda qator ijobiy o‘zgarishlarga erishildi.