“ZAMONAVIY NEYROXIRURGIYADA INNOVATSIYALAR: DIAGNOSTIKA, DAVOLASH VA REABILITATSIYADA YANGI YONDASHUVLAR”

Authors

  • Abdujalilov Hojiakbar Baxodirjon o’g’li Qo’qon universiteti Andijon filiali Davolash ishi yo’nalishi talabalari Author
  • Zokirova Shohistaxon Poziljon qizi Qo’qon universiteti Andijon filiali Davolash ishi yo’nalishi talabalari Author

Abstract

Neyroxirurgiya — bu markaziy va periferik asab tizimi kasalliklarini aniqlash, jarrohlik usulida davolash hamda neyroreabilitatsiyani o‘z ichiga olgan murakkab va doimiy rivojlanib borayotgan tibbiyot sohasi hisoblanadi. So‘nggi yillarda neyroxirurgiya amaliyotida sun’iy intellekt (AI), neyronavigatsiya, minimal invaziv usullar va robotlashtirilgan jarrohlik texnologiyalari keng qo‘llanila boshlandi. Ushbu maqolada zamonaviy neyroxirurgiyaning asosiy yo‘nalishlari, innovatsion texnologiyalar yordamida o‘tkazilayotgan jarrohlik amaliyotlari, shuningdek, neyroxirurgik reabilitatsiyaning yangi bosqichlari yoritib berilgan.Maqolada ayniqsa, o‘pka orqali sodir bo‘ladigan ikkilamchi intrakranial bosimlar, orqa miya kasalliklari, onkologik shishlar va travmatik asab tizimi shikastlanmalari bo‘yicha olib borilayotgan ilg‘or tajribalarga e’tibor qaratiladi. Ayniqsa, funksional neyroxirurgiyaning epilepsiyani jarrohlik yo‘li bilan davolashdagi o‘rni, Parkinson kasalligi uchun chuqur miya stimulyatsiyasi (DBS) kabi usullar keng tahlil qilinadi.Shuningdek, maqolada neyroxirurgik muolajalar uchun zarur bo‘lgan yuqori aniqlikdagi diagnostik texnologiyalar, ya’ni MRT, KT, DTI (Diffusion Tensor Imaging) va operatsiya davomida real vaqtda ishlaydigan neyromonitoring vositalari haqida ma’lumotlar keltirilgan. Neyrotravmalarni bartaraf etishda ilg‘or kompyuter dasturlari va sun’iy intellekt yordamida yuritilayotgan tahlil texnologiyalarining afzalliklari ochib berilgan.

Mazkur maqolada neyroxirurgiya sohasidagi yutuqlar tibbiyotning boshqa tarmoqlari bilan uzviy bog‘liqlikda ko‘rib chiqilgan: ayniqsa neyroanesteziologiya, neyro-onkologiya, nevrologiya va psixiatriya kabi sohalar bilan o‘zaro aloqalari yoritilgan. Maqolaning yakunida O‘zbekistonda neyroxirurgiyaning rivojlanish istiqbollari va yosh mutaxassislar uchun imkoniyatlar ham muhokama qilingan.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Greenberg M.S. Handbook of Neurosurgery. 9th edition. Thieme Medical Publishers, 2020.

Yasargil M.G. Microneurosurgery. Stuttgart: Thieme, 1984–1996.

Wenzel M., Eickhoff S.B., et al. “Functional MRI and Connectomics in Neurosurgery.” NeuroImage: Clinical, 2021.

Ulrich N.H. et al. “Robotic Spine Surgery: State of the Art.” World Neurosurgery, 2022.

Uzbekova D.R., Tursunov S.K. “Zamonaviy neyroxirurgiyada texnologik yangiliklar.” O‘zME Jurnali, 2023, №2.

Stippich C. Clinical Functional MRI: Presurgical Functional Neuroimaging. Springer, 2015.

Kholiqov A.M. “Minimal invaziv neyroxirurgik aralashuvlar va ularning afzalliklari.” Tibbiyotda Innovatsiyalar, 2024, №1.

National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS). www.ninds.nih.gov

Downloads

Published

2025-08-01