TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI’NIN ORTA ASYA BÖLGESİNDEKİ BÖLGESELLEŞMEDEKİ YERİ

Abstract

Makalede Türk Devletleri Teşkilatı’nın oluşum süreci, gelişme aşamaları ve Orta Asya’daki jeopolitik ve ekonomik önemi derin analiz edilmiştir. Teşkilat ilk olarak ortak dil, kültür ve tarihi köklere dayalı entegrasyon yapısı olarak kurulmuş olsa da, sonradan çok yönlü siyasi ve ekonomik iş birliği platformuna dönüşmüştür. Bu oluşum süreci, 1992–2010 yılları arasında düzenlenen liderler zirveleriyle şekillenmiştir. 2009 yılında Nahçıvan anlaşması imzalanarak teşkilat resmen kurulmuştur. 2021 İstanbul Zirvesi’nde ise teşkilatın adı değiştirilerek Türk Devletleri Teşkilatı olarak yeniden adlandırılmış ve stratejik hedefleri belirlenmiştir.

Makalede teşkilatın güçlü yönleri olarak coğrafi konumu, demografik potansiyeli, enerji kaynakları ve kültürel ortaklık vurgulanmıştır. Ancak Rusya ve Çin’in ekonomik ve siyasi etkisi teşkilatın zayıf noktaları arasında değerlendirilmiştir. SWOT analizi kapsamında teşkilatın imkanları ve tehditleri ortaya konulmuştur. Türk Devletleri Teşkilatı sadece bölgesel entegrasyonun ve birlikteliğin ifadesi değil, aynı zamanda küresel jeosiyasi süreçlerde aktif rol alabilecek bir yapı olarak değerlendirilmektedir.