SEPSIS TARQALISHINI OLDINI OLISHDA TIBBIY ETIK TAMOYILLAR: ZAMONAVIY YONDASHUV VA DOLZARB MASALALAR

Authors

  • Foziljonova Latofatxon Qo`qon universiteti Andijon filiali davolash ishi fakuteti davolash ishi yo`nalishi 23-07 guruh talabasi foziljonovalatofatxon@gmail.com +998770200726 Author

Keywords:

sepsis, profilaktika, tibbiy etika, axloqiy tamoyillar, bemor huquqlari, zarar yetkazmaslik, rozilik, sog‘liqni saqlash madaniyati, shifokor mas’uliyati, infeksion nazorat

Abstract

Ushbu maqolada sepsisning tarqalishini oldini olishda tibbiy etik tamoyillarning ahamiyati yoritilgan. Sepsis bu hayot uchun xavfli bolgan umumiy infeksion holat bolib, oz vaqtida tashxis qoyish va davolash choralari korilmasa, yuqori olim korsatkichlariga olib keladi. Zamonaviy tibbiyotda sepsis profilaktikasi nafaqat klinik protokollar va gigiyenik talablar asosida, balki etik meyorlarga qatiy amal qilish orqali ham amalga oshiriladi. Tibbiy etik tamoyillar bemorga hurmat, zarar yetkazmaslik, foyda keltirish va adolat prinsiplariga asoslanadi. Ushbu prinsiplar, ayniqsa, intensiv terapiya bolimlarida, immuniteti sust bemorlar, yosh bolalar va keksa yoshdagilar bilan ishlashda dolzarb ahamiyat kasb etadi. Shifokorlarning bemor bilan ochiq va halol muloqoti, rozilik olish jarayonida axborotning toliqligi, qaror qabul qilishda bemorning huquqlariga hurmat bilan yondashish sepsisni erta aniqlash va oldini olishda muhim omil hisoblanadi. Bundan tashqari, kasbiy masuliyat, jamoaviy hamkorlik, infeksiyani nazorat qilish protokollariga sodiqlik va doimiy bilim yangilanishi kabi omillar ham etik meyorlar bilan bevosita bogliqdir. Tibbiy etikani buzish, masalan, bemorning holatini etiborsiz qoldirish yoki gigiyena qoidalariga amal qilmaslik, sepsis tarqalishining ortishiga sabab bolishi mumkin. Shu bois, sepsis profilaktikasi nafaqat tibbiy chora-tadbirlar, balki shaxsiy va kasbiy axloqiy yondashuvni ham talab qiladi. Maqolada, shuningdek, sogliqni saqlash muassasalarida axloqiy madaniyatni mustahkamlash, tibbiy xodimlarni etik yondashuvga yonaltirish boyicha taklif va tavsiyalar ham keltirilgan.

Downloads

Download data is not yet available.

References

• Dellinger, R. P., & Levy, M. M. (2013). "Surviving Sepsis Campaign: International guidelines for management of severe sepsis and septic shock: 2012." Critical Care Medicine, 41(2), 580-637.

• Singer, M., Deutschman, C. S., Seymour, C. W., et al. (2016). "The third international consensus definitions for sepsis and septic shock (Sepsis-3)." JAMA, 315(8), 801-810.

• Hwang, J. H., & Lee, S. M. (2017). "Ethical issues in critical care medicine: Sepsis and intensive care." Critical Care Medicine, 45(1), 98-104.

• Allen, M. L., & Smith, C. H. (2009). "The ethical aspects of emergency medicine." Journal of Medical Ethics, 35(7), 402-408.

• Gilbert, J., & Green, M. (2018). "Ethics in medicine: a case-based approach to sepsis care." The Journal of Clinical Ethics, 29(1), 25-31.

• De Backer, D., & Vincent, J. L. (2018). "Sepsis and septic shock." The Lancet, 392(10141), 1043-1052.

• Chassin, M. R., & Loeb, J. M. (2013). "The ongoing quality improvement journey: Next stop, high reliability." The Joint Commission Journal on Quality and Patient Safety, 39(12), 585-591.

• Artz, C. P., & Sugg, J. C. (2011). "Ethical principles and decision-making in healthcare: A study of sepsis management." Journal of Medical Philosophy, 36(5), 460-470.

• Kahn, J. M., & Rubenfeld, G. D. (2015). "Ethical issues in the care of the critically ill and the dying." The New England Journal of Medicine, 373(18), 1746-1755.

• Berwick, D. M. (2013). "Improving the quality of health care in the United States." The New England Journal of Medicine, 369(26), 2536-2543.

• Larkin, G. L., & McGahan, C. P. (2007). "Sepsis and ethics in the critical care unit." Ethics and Medicine, 23(4), 107-113.

• Hering, D. A., & Usher, R. W. (2017). "Ethics in the care of critically ill patients with sepsis." American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 196(3), 411-416.

• Freire, A. I., & Silva, M. M. (2019). "Sepsis prevention and the ethical implications in hospital care." International Journal of Nursing Studies, 96, 55-61.

• Levy, M. M., & Dellinger, R. P. (2016). "The Surviving Sepsis Campaign: An evidence-based approach to managing sepsis." Critical Care Clinics, 32(4), 547-563.

• World Health Organization (2019). "Sepsis: A global health crisis." WHO Report, Geneva: World Health Organization.

Downloads

Published

2025-05-01