KORRUPSIYAVIY XAVFLARNI BAHOLASHGA QARATILGAN ISO 31000 VA 37001 XALQARO STANDARTLARI
Keywords:
ISO 31000, ISO 37001, korrupsiya, xavfni boshqarish, korrupsiyaviy xavflar, xalqaro standartlar, shaffoflik, institutsional yondashuv, risk menejmenti, anti-korrupsiya tizimi.Abstract
Ushbu tezisda korrupsiyaviy xavflarni tizimli ravishda aniqlash, baholash va ularni bartaraf etishda ISO 31000 va ISO 37001 xalqaro standartlarining nazariy va amaliy ahamiyati yoritilgan. ISO 31000 — xavflarni boshqarish bo‘yicha umumiy standart sifatida tashkilotlarga mavjud va potentsial xavflarni aniqlash, baholash va ularga qarshi strategiyalar ishlab chiqishda yordam beradi. ISO 37001 esa korrupsiyaga qarshi boshqaruv tizimini yaratish, joriy etish, nazorat qilish va uzluksiz takomillashtirishni nazarda tutadi. Maqolada ushbu standartlarning integratsiyalashgan holda qo‘llanilishi orqali korrupsiyaviy xavflarni kamaytirish, tashkilotlar shaffofligini ta’minlash va jamoatchilik ishonchini mustahkamlash imkoniyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, xorijiy davlatlar va O‘zbekiston amaliyotida mazkur standartlar asosida korrupsiyaga qarshi kurashishdagi yondashuvlar taqqosiy ko‘rinishda keltirilgan.
Downloads
References
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentning “O‘zbekiston Respublikasida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-6013-sonli Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-4875784
Karimov, K. R. (2024). Analysis of Institutional Frameworks of Risk Assessment and Mitigation in Project Management. Oriental Renaissance, 4(3), 73-80.
Woellner, R. A., Voorhees, J., & Bell, C. L. (2020). International environmental risk management: A systems approach. CRC Press.
Lizarzaburu Bolaños, E. R., Barriga, G., Burneo, K., & Noriega, E. (2019). Gestión Integral de Riesgos y Antisoborno: Un enfoque operacional desde la perspectiva ISO 31000 e ISO 37001. Revista universidad y empresa, 21(36), 79-118.
Veselovská, L., Závadský, J., & Závadská, Z. (2020). Mitigating bribery risks to strengthen the corporate social responsibility in accordance with the ISO 37001. Corporate social responsibility and environmental management, 27(4), 1972-1988.
Pechenkin, I. V. (2021). Peculiarities of EU countries normative-legal provision on regulation of the sphere of appeal of service activity of public authorities: experience for Ukraine. Восточно-европейский научный журнал, (4-5), 20-26.
Field, A. (2017). ISO 37001: An introduction to anti-bribery management systems. IT Governance Ltd.
ISO 37001:2016: Korrupsiyaga qarshi boshqaruv tizimi. https://zamin.uz/uz/jamiyat/77215-iso-370012016-korrupcijaga-arshi-bosharuv-tizimi.html
Woellner, R. A., Voorhees, J., & Bell, C. L. (2020). International environmental risk management: A systems approach. CRC Press.
Tsopa, V., Cheberiachko, S., Cheberiachko, L., Nesterova, O., & Pustovoi, D. (2025, March). Increasing the efficiency of integrated enterprise management systems. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 1481(1), 012013.
Arias Ortiz, E. S. (2017). Análisis de la norma ISO 37001 y su relación con las ISO utilizadas en la gestión de riesgos (Bachelor's thesis, Univesidad del Azuay)
ISO 37001: Anti-bribery management systems – Requirements with guidance for use, ISO, 2016.
ISO 31000: Risk Management – Principles and Guidelines, ISO, 2018. https://www.iso.org/standard/65694.html#:~:text=ISO%2031000%20is%20an%20international,communicating%20risks%20across%20an%20organization.
ISO 31000 Enterprise risklarni boshqarish tizimiming asosiy printsiplari qanday?. https://www.sciencetr.com/uz/belgelendirme/sistem-belgelendirme/iso-31000-kurumsal-risk-yonetim-sistemi/iso-31000-kurumsal-risk-yonetim-sistemi-temel-prensipleri-nelerdir