NUTQIY AKTLAR TIZIMIDA MADANIY KONSEPTLARNING KOMMUNIKATIV VA PRAGMATIK TALQINI
Abstract
Mazkur maqolada nutqiy aktlarda madaniy konseptlarning lingvistik va pragmatik ifodalanish xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqot ingliz, rus, nemis va o‘zbek tillarida olib borilgan ilmiy izlanishlar asosida qiyosiy-pragmatik yondashuvda amalga oshirilgan. Har bir tilda madaniy konseptlarning nutqiy aktlarda qanday ifodalanishi, ularning semantik yuklamasi va ijtimoiy kontekstdagi roli aniqlangan. Ingliz tilida “politeness” va “individualism”, rus tilida “dusha” va “pravda”, nemis tilida “Ordnung” va “Pflicht”, o‘zbek tilida esa “hurmat” va “odob” konseptlari markaziy o‘rinni egallashi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, madaniy konseptlarning nutqiy aktlardagi lingvistik ko‘rinishlari universallik bilan birga, milliy-madaniy o‘ziga xoslikni ham aks ettiradi.Downloads
References
Searle, J. R. (1979). Expression and Meaning: Studies in the Theory of Speech Acts. Cambridge University Press.
Leech, G. (1983). Principles of Pragmatics. London: Longman.
Grice, H. P. (1975). “Logic and Conversation.” In: Syntax and Semantics, Vol. 3. New York: Academic Press.
Bühler, K. (1934). Sprachtheorie: Die Darstellungsfunktion der Sprache. Jena: Fischer.
Karasik, V. I. (2002). Yazykovoy krug: lichnost’, kontsepty, diskurs. Volgograd: Peremena.
Arutyunova, N. D. (1990). Diskurs: struktura i semantika. Moskva: Nauka.
Wierzbicka, A. (1997). Understanding Cultures through Their Key Words. New York: Oxford University Press.
Nurmonov, A. (2002). Pragmatika va lingvokulturologiya masalalari. Toshkent: Fan.
Sayfullayeva, R. R. (2010). Hozirgi o‘zbek adabiy tili (Pragmatika asoslari). Toshkent: Universitet nashriyoti.
To‘xliyeva, G. (2014). Til va madaniyat: lingvokulturologik yondashuv. Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti.
Yo‘ldoshev, D. (2018). Nutqiy aktlar nazariyasi va ularning o‘zbek tilidagi ifodalanishi. Samarqand: SamDU nashriyoti.
