BADIY OBRAZLAR VA INTERNETGA TOBELIK O‘SMIRLAR SHAXS RIVOJLANISHIGA TAʼSIR ETUVCHI OMIL SIFATIDA
Keywords:
badiiy obrazlarga tobelik, Internetga tobelik, o‘smir psixologiyasi, virtual muhit, kommunikativ tanqislik, ijtimoiy psixologik omillar, profilaktika.Abstract
Ushbu tezis o‘smirlarda badiiy obrazlar (film, anime, manga qahramonlari) va Internetga tobelik shakllanishining mexanizmlarini hamda mazkur tobelikning shaxsiy ijtimoiy rivojlanishga ta’sirini tahlil qiladi. Tebelikning nazariy asoslari yoritilib, virtual muhitni haddan tashqari iste’mol qilish o‘smirlarning ijtimoiy kompetensiyalari, o‘z o‘zini idrok etishi va kommunikativ qobiliyatlariga salbiy ta’sir qilishi statistik ma’lumotlar, ilgari o‘tkazilgan ilmiy ishlar va psixolog olimlar fikrlari bilan mustahkamlanadi. Tezis natijalari ota ona va ta’lim muassasalari uchun profilaktik tavsiyalar ishlab chiqishni — xususan, badiiy obrazlarga tobelikni kamaytirish hamda virtual hayot va real ijtimoiy faollik o‘rtasida sog‘lom muvozanat yaratish choralarini — taklif etadi.
Downloads
References
Bandura, A. (1986) Social foundations of thought and action: a social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
Chang, L., Chen, X., Li, Y. va Zhang, Q. (2024) ‘Altered dorsolateral prefrontal–striatal connectivity in adolescents with Internet addiction: an fMRI study’, Journal of Adolescent Neuroscience, 15 (2), pp. 98–109.
Festinger, L. (1957) A theory of cognitive dissonance. Stanford, CA: Stanford University Press.
Gutierrez, P., Kim, S. va Lee, J. (2023) ‘Parasocial relationships, body image and loneliness among teens’, Media Psychology, 26 (4), pp. 512–530.
Husanov, A. (2024) ‘Internetga qaramlik va kiberxavfsizlikka psixologik zaiflik’, O‘zbekiston Psixologiya Jurnali, 16 (1), b. 61–74.
Kuss, D.J. va Griffiths, M.D. (2017) ‘Social networking sites and addiction: ten lessons learned’, International Journal of Environmental Research and Public Health, 14 (3), p. 311.
Li, X., Huang, L. va Wang, Y. (2014) ‘Developmental trajectories of prefrontal maturation in adolescence’, Developmental Cognitive Neuroscience, 8, pp. 50–62.
Nigmatulina, L. va Jabbarova, L. (2023) ‘O‘smirlar orasida internetga qaramlik va psixologik ko‘rsatkichlar’, Psixologiya va Ta’lim, 27 (3), b. 112–124.
Pew Research Center (2024) Teens, social media and technology 2024. Washington, DC: Pew Research Center.
Prevalence Review Group (2024) ‘Global prevalence of adolescent Internet addiction: a systematic review and meta analysis’, Journal of Behavioral Addictions, 13 (1), pp. 1–17.
World Health Organization Regional Office for Europe (2024) Problematic social media use among adolescents: a review of evidence. Copenhagen: WHO.
Яскевич, А., Макарова, И. и Стрельцов, П. (2024) «Депрессивные симптомы и интернет зависимость у российских подростков», Российский журнал детской и подростковой психиатрии, 30 (2), сс. 45–56.