TEKIS AYLANAYOTGAN SANOQ SISTEMASI. MARKAZDAN QOCHMA KUCH. KARILIS KUCHI.
Keywords:
aylanuvchi sanoq sistemasi, markazdan qochma kuch, koriolis kuchi, soxta kuchlar, no-inertial sistema, geofizik hodisalar, kinematika, dinamikaAbstract
Ushbu maqola fizikadagi aylanuvchi sanoq sistemalari, ularning kinematikasi va dinamikasi, shuningdek, bunday sistemalarda paydo bo'ladigan markazdan qochma va Koriolis kuchlari kabi soxta kuchlarning nazariy asoslari va amaliy ahamiyatini atroflicha ko'rib chiqadi. Unda inertial va no-inertial sanoq sistemalari o'rtasidagi farqlar, soxta kuchlarning matematik ifodalari hamda ularning Yer atmosferasi, okean oqimlari va muhandislik sohasidagi global ta'sirlari tahlil etiladi. Maqola soxta kuchlarning real dunyodagi qo'llanishlari va eksperimental namoyishlariga ham e'tibor qaratadi, bu esa no-inertial dinamika bo'yicha tadqiqotlarning kelajakdagi yo'nalishlarini belgilaydi. Ushbu mavzu fundamental fizika tushunchalarini chuqur anglash uchun muhim bo'lib, geofizika, astrofizika va mexanika sohalarida keng qo'llaniladi.
Downloads
References
Goldstein, H. Klassik Mexanika. 3rd ed. San Francisco: Addison-Wesley, 2002.
Taylor, J. R. Klassik Mexanika. Sausalito, CA: University Science Books, 2005.
Arons, A. B. "Koriolis effekti." Amerika Fizika Jurnali, jild. 42, son. 12, 1974, b. 981-987.
Persson, A. "Koriolis kuchini qanday tushunamiz?" Amerika Meteorologiya Jamiyatining Axborotnomasi, vol. 79, no. 7, 1998, pp. 1373-1385.
Marion, J. B., and Thornton, S. T. Zarrachalar va Tizimlarning Klassik Dinamikasi. 5-nashr. Belmont, CA: Brooks/Cole, 2004.
