O‘ZBEKISTON FUQAROLIK VA IQTISODIY PROTSESSUAL HUQUQIDA ANALOGIYA INSTITUTINI TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
analogiya instituti, qonun analogiyasi, huquq analogiyasi, huquqiy bo‘shliqlar, fuqarolik protsessual huquqi, iqtisodiy protsessual huquq , sud amaliyoti, qonunchilikni takomillashtirish.Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasining fuqarolik va iqtisodiy protsessual huquqiy tizimida analogiya instituti (qonun va huquq analogiyasi)ning nazariy asoslari hamda tarixiy shakllanishi tahlil qilinadi. Fuqarolik hamda iqtisodiy protsessual qonunchilikda analogiyadan foydalanish amaliyoti amaldagi qonun normalari va sud qarorlari misolida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, analogiya qo‘llashdagi mavjud muammolar aniqlanib, ularni bartaraf etish bo‘yicha takliflar ilgari suriladi. Maqolada O‘zbekiston qonunchiligi va sud amaliyotidan aniq misollar keltirilib, zarur hollarda statistik ma’lumotlar bilan mustahkamlangan. Yakunda mavzuga doir ilmiy-adabiy manbalardan iqtibos va havolalar asosida xulosalar beriladi.
Downloads
References
O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik protsessual kodeksi. 14-modda, sudlarning ishlarni qonunchilik asosida hal qilishi to‘g‘risida (2021-yilgi o‘zgartirishlar bilan).
O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiy protsessual kodeksi. 13-modda, sud tomonidan analogiya qo‘llash tartibi (tadbirkorlik nizolarida).
O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi (Umumiy qism) kommentariysi. Analogiya qoidasining moddiy huquqda joriy etilishi va cheklovlari to‘g‘risida izohlar.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi qarori (2019-yil 24-may, 12-son). “Sud qarori to‘g‘risida” qaroridan analogiya qo‘llash tartibini tushuntiruvchi bandlar.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi va Oliy xo‘jalik sudi qo‘shma Plenumi qarori (2002-yil 25-oktyabr, 20/107-son). Kichik biznes subyektlari huquqlarini himoya qilishga doir qonun hujjatlarini qo‘llash haqida qarordan tegishli band.
T.S. Etina. “Protsessual huquq analogiyasi instituti huquqni qo‘llashda” nomli maqola. – Vestnik Omskogo universiteta. Seriya “Pravo”, 2009, №4(21), 142–148-betlar. (Maqolada Rossiya fuqarolik protsessida analogiya qo‘llashning nazariya va amaliyotdagi muammolari yoritilgan).
O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi qarori (1998-yil 17-aprel, 13-son, kuchini yo‘qotgan). “Sud qarori to‘g‘risida” qarorining eski tahririda sud qarorlarining qonuniyligi masalasiga oid qoidalar (mazkur hujjat o‘rnini 2019-yil Plenum qarori egallagan).
Azizov U. va boshq. “O‘zbekistonda huquq manbalari” (onlayn maqola). – Azizov & Partners blogi, 2020. (O‘zbekistonda sud pretsedenti huquq manbasi emasligi, analogiya orqali sud qaroriga tayanib bo‘lmasligi haqida).
“Davlat va huquq nazariyasi” darsligi. Saydullayev Sh.A. va boshq. – Toshkent davlat yuridik universiteti, 2020. (Darslikda qonun analogiyasi va huquq analogiyasining nazariy tushunchasi berilgan).
Mudarrisziyo.uz ilmiy jurnali. Abdurahmonov X. “Fuqarolik va iqtisodiy protsessual normallarni unifikatsiya qilish masalalari” nomli maqola, 2023. (Fuqarolik va xo‘jalik protsessual kodekslarini birlashtirish g‘oyasi hamda farqli jihatlar haqida tahliliy maqola).
