KIBERXAVFSIZLIK VA BANK AXBOROT TIZIMLARIDA XAVFLARNI BOSHQARISH (XALQARO BANKLAR MISOLIDA)

Authors

  • Isoqjonova Mohinurbonu Doniyor qizi JIDU, TAshqi qtisodiy faoliyat yo’nalishi 1-kurs magistranti +99897155474 iiimohinurbonu@gmail.com Author
  • Ishmuradov Bahodir Sunnatovich JIDU, Xalqaro moliya va investitsiyalar kafedrasi o`qituvchisi +998909863538 ishmuradov@uwed.uz Author

Keywords:

phishing, social engineering, DDoS, ichki firibgarlik, mijoz ma'lumotlarini himoya qilish, kiberxavfsizlik

Abstract

Ushbu maqolada bank axborot tizimlari kiberxavfsizligining zamonaviy tamoyillari, XXI asr global moliya institutlariga xos bo'lgan asosiy kiberxavf turlari hamda ularga qarshi qo'llaniladigan boshqaruv strategiyalari tahlil qilinadi. DDoS hujumlari, ING va Lloyds Bankdagi uzilishlar, shuningdek, Bangladesh Banking 2016-yilgi SWIFT hodisasi orqali yoritib beriladi. Shuningdek, JPMorgan Chase tomonidan kiberxavfsizlik sohasiga yiliga 600 million dollargacha investitsiya kiritilishi, zero-trust arxitekturasi va real vaqt rejimidagi AI-fraud detection tizimlarini joriy etish natijasida yuzaga kelgan ijobiy o'zgarishlar ham tahlil qilinadi. Maqolada bank tizimlarida kiberxavflarni boshqarishning to'liq sikli - xavflarni aniqlash, baholash, bartaraf qilish, monitoring bosqichlari xalqaro standartlar (NIST Cybersecurity Framework, ISO/IEC 27001) hamda Basel Qo'mitasi tamoyillari asosida izohlanadi. Tadqiqot natijalari bank tizimlari uchun kiberxavfsizlikning nafaqat texnik, balki tashkiliy va strategik jihatdan ham kompleks yondashuvni talab qilishi, global bank amaliyotlari esa O'zbekiston moliya sektori uchun muhim tajriba manbai bo'lib xizmat qilishini ko'rsatadi.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Dennis Kiwia , Ali Dehghantanha , Kim-Kwang Raymond Choo , Jim Slaughter ; 2017, Journal of Computational Science - A cyber kill chain based taxonomy of banking Trojans for evolutionary computational intelligence, https://doi.org/10.1016/j.jocs.2017.10.020

Md. Waliullah; Md Zahin Hossain George; Md Tarek Hasan; Md Khorshed Alam; Mosa Sumaiya Khatun Munira;Noor Alam Siddiqui; 2025, American Journal of Advanced Technology and Engineering Solutions - Assessing the influence of cybersecurity threats and risks on the adoption and growth of digital banking: a systematic literature review, https://doi.org/10.63125/fh49gz18

Cybersecurity Framework I NIST - https://www.nist.gov/cyberframework

Basel Committee “Principles for Operational Resilience” - https://www.bis.org/bcbs/publ/d516.htm

The cyberthreat facing the financial services industry, Pat Antonacci, Cyber Security: A Peer-Reviewed Journal, 2 (2), 106-113 (2018) - https://doi.org/10.69554/TXMH8697

https://am.jpmorgan.com/ie/en/asset-management/institutional/about-us/trusted-asset-manager/oversight/

https://www.jpmorganchase.com/content/dam/jpmc/jpmorgan-chase-and-co/investor-relations/documents/JPMC-2012-AR.pdf

https://www.securityweek.com/600-million-cybersecurity-budget-jpmorgan-chief-endorses-ai-and-cloud/

Downloads

Published

2026-01-01