TÜRKIYE ÜNLÜ VE ÜNSÜZ UYUMLARl

Abstract

Bu çalışmada Türkiye Türkçesinin fonolojik yapısında temel bir yere sahip olan ünlü ve ünsüz uyumları ele alınmaktadır. Ünlü uyumu, büyük ve küçük ünlü uyumu çerçevesinde incelenerek sözcük kökleri ve eklerde ön–arka ile düz–yuvarlak ünlülerin dağılımı açıklanmaktadır. Ünsüz uyumu ise morfem sınırlarında ortaya çıkan ötümlülük ve ötümsüzlük süreçleri bağlamında değerlendirilmektedir. Ayrıca bu uyum sistemlerinin Eski Türkçeden günümüz Türkiye Türkçesine kadar uzanan tarihî sürekliliğine kısaca değinilmektedir. Çalışma, ünlü ve ünsüz uyumlarının söyleyiş kolaylığı sağlamada, ses ahengini korumada ve dilin morfolojik düzenliliğini sürdürmede önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.