RENESSANSLAR TARIXI: TEMURIYLAR DAVRI RENESSANSINI O‘RGANISHGA MO‘LJALLANGAN DAVR MANBALARI TAHLILI
Keywords:
Temuriylar renessansi, Amir Temur, Ulug‘bek, Shoxruh, madaniyat, ilm-fan, san’at, yozma manbalar.Abstract
Mamlakatimiz tarixida Ikkinchi Renessans davrini yaratgan ajdodlarimiz temuriylar hisoblanadi. Yangi uyg‘onish davrini boshlab berar ekanmiz, o‘tmishda mavjud bo‘lgan uyg‘onish davrini har tomonlama chuqur tadqiq etish pirovard maqsadimiz hisoblanadi. Shuningdek, milliy davlatchiligimiz tarixida har bir sohada eng yuqori natijalarga erishilgan ushbu davr va hukmdorlarning madaniy-ma’rifiy yo‘nalishdagi faoliyatini turli ko‘rinishlarda tadqiq etish davom etadi.
Tarixdan ma’lumki, Amir Temur va temuriylar ulkan saltanat barpo qilishgan. Ular qo‘l ostidagi davlatlarda faqat bosqinchilik, buzg‘unchilik ishlarini olib borganmi yoki madaniyat rivojiga o‘zlarining hissalarini qo‘shishganmi? Bu masalalar biz tarixchi manbashunoslarning oldida turgan vazifadir.
Downloads
References
Шомий Низомиддин. Зафарнома / Форс тилидан ўгирувчи Ю. Ҳакимжонов. Таржимани қайта ишлаб нашрга тайёрловчи ва маъсул муҳаррир А. Ўринбоев. Изоҳлар ва луғатларни тузувчи Ҳ. Караматов. Географик номлар изоҳи О. Бўриевники. Ҳофизи Абрунинг “Зафарнома”га ёзган “Зайл”и – (“Илова”)ни форсийдан ўгирувчи ва изоҳларни тузувчи О. Бўриев. – Тошкент: Ўзбекистон, 1996. – 528 б.
Шарафиддин Али Яздийнинг “Зафарнома” асаридан терма-таржима // Амир Темур аждодлари. Форс тилидан таржима, кириш сўз ва изоҳлар муаллифи О. Бўриев. – Тошкент: Қомус, 1992. – 32 б.; Яздий Шарафуддин Али. Зафарнома / Нашрга тайёрловчи, сўзбоши, изоҳ ва кўрсаткичлар муаллифи А. Ўринбоев. – Тошкент: Фан, 1972. – 1270 б.; Яздий Шарафуддин Али. Зафарнома. (Мовароуннаҳр воқеалари. 1360-1370) / Форс тилидан таржима ва изоҳлар муаллифи О. Бўриев. Маъсул муҳаррир, сўзбоши муаллифи ва нашрга тайёрловчи А. Ўринбоев. – Тошкент: Камалак, 1994. – 290 б.; Яздий Шарафуддин Али. Зафарнома / Муҳаммад Али ибн Дарвеш Али ал- Бухорий таржимаси. Сўз боши, табдил, изоҳлар ва кўрсаткичлар муаллифлари А. Аҳмад, Ҳ. Бобобеков. – Тошкент: Шарқ, 1997. – 254 б.
Самарқандий Абдураззоқ. Матлаи саъдайн ва мажмаи бахрайн. II Жилд. 1 қисм. 1405-1429 йил воқеалари // Форс тилидан таржима, сўзбоши ва изоҳли луғатлар муаллифи А. Ўринбоев. – Тошкент: Ўзбекистон, 2008. – 632 б.
Алишер Навоий. Мукаммал асарлар тўплами. Йигирма жилдлик. 13-жилд. Мажолис ун-нафоис. - Т. : Фан, 1997.
Бобур Захириддин Муҳаммад. Бобирнома. – Тошкент, 1948. –250 б.
Devletşah Semerkandî (1977) Tezkire-i Devletşah, çev. Necati Lugal, İstanbul, s. 11-12.; Semerkandî D. Tezkiretü’ş-şuarâ (Tezkire-i Devletşah) //Thk. Edward Browne. Tahran: İntişârât-ı Esâtîr. – 1997. – Т. 1382.
Восифий З. Бадоеъ ул-вақоеъ //Т.: Ғ. Ғулом номидаги АСН. – 1979.
Ибн Арабшоҳ. Амир Темур тарихи. Ажойиб ал-мақдур фи тарихи Таймур (Темур тарихида тақдир ажойиботлари) / Таржима, сўзбоши ва изоҳлар муаллифи У. Уватов. Масъул муҳаррир А. Ўринбоев. – Тошкент: Меҳнат, 1992. 1-китоб. – 328 б.; 2-китоб. – 192 б.
Клавихо Руи Гонсалес де. Дневник путешествия в Самарканд ко двору Тимура (1403-1406 гг.) / Перевод со староиспанского, предисловие и комментарии И.С. Мироковой. – М.: Наука, 1990. – 212 с.; Клавихо Руи Гонсалес де. Дневник путешествия ко двору Тимура в Самарканд в1403-1406 гг. / Подлинный текст с переводом и примечаниями, составленными под редакцией И.И. Срезневского. – СПб., 1881. – 457с.
Хавафи Фасих Ахмад. Мужмал-и Фасихи / Перевод, предисловие, примечание и указатели Д. Юсуповой. – Ташкент: Фан, 1980. – 346 с.; Фасиҳ Аҳмад Ҳавофий. Мужмали ФасиҳийТаржима, кириш, изоҳлар ва кўрсаткичлар Д.Юсупованики. – Тошкент: Фан, 2018. – 544 б.
Никитин А. Н. Хожение за три моря Афанасия Никитина, 1466-1472 гг. – Izd-vo Akademii nauk SSSR [Leningradskoe otd-nie], 1958.
A descriptive catalogue of the historical manuscripts in the arabic and persian languagus, preserved in the Library of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland. By William Morley, London, 1854, pp. 96—99, N XCX.
Die arabischen, persischen und turkischen Handschriften d. K. —K. Hofbibliothek zu Wien. . . geordnet und beschrieben von Gustav Flugel. Wien, Vol. 1865, pp. 190—191, NN 968—969.
Catalogue of the persian manuscripts in the British Museum. By Charles Rieu. Vol. I, London, 1879, p. 181b—183a.
J. Aumer. Die persischen Handschriften der K. Hof—und Staatsbibliothec in Muenchen, Munchen, 1886, pp. 87—88, N 245—246.
Catalogue of the Persian, Turkish, Hindustani and Pushtu Manuscripts m the Bodleian Library, begun by Prof. Ed. Sachau. . . completed and edited by H. Ethe, Parti, Persian manuscripts, Oxford, 1889, pp. 91—92, N 163—164.
Catalogue of Persian Manuscripts in the Library of the India Office by Hermann Ethe, vol. I, Oxford, 1903, pp. 83—84, NN 193 —195.
Concise Descriptive Catalogue of Persian Manuscripts in the Curson Collection of the Asiatic Society of Bengal, by Wladimir Ivanow, Callcutta, 1924, pp. 26—27, NN 81—84.
Catalogue des manuscripts Persians de la Bibliotheque Nationale Par E. Blochet, Paris, T. I, 1905; pp. 293—295, N 468 — 470; T. IV, 1934, pp. 258— 259, N 2319.
A. A. Семенов. Каталог рукописей исторического отдела Бухарской центральной библиотеки, Ташкент, 1925. стр. 25, № 107.
A. descriptive Catalogue of the Oriental Mss. belonging to the late E. G. Browne by E. G. Browne, Completed and edited. . . by R. A. Nicholson. Cambridge, 1932, pp. 109—110.
“Собрание восточных рукописей Академии наук Узбекской ССР”, т. I, Ташкент, 1952, стр. 59—60, № 135.
“Каталог восточных рукописей Академии наук Таджикской ССР”, т. I, Сталинабад, 1960. стр. 60—62, №№ 47—48.
А. А. Тагирджанов, Описание таджикских и персидских рукописей вос¬точного отдела библиотеки ЛГУ, Изд-во Ленинградского Университета, 1962, стр. 126—131, №№ 66—67.
О. Ю. Акимушкин, В. В. Кушев, Н. Д. Миклухо-Маклай, М. А. Салахетдинова, Персидские и таджикские рукописи Института народов Азии АН СССР, ч. I, М„ 1964, стр. 551—552, №№ 4117—4119.