INNOVATION IN THE MODERN EDUCATION SYSTEM
Международная открытая конференция, на которой публикуются оригинальные исследовательские и комментаторские статьи в различных областях. Основная цель предложить интеллектуальную платформу для международных ученых и развивать междисциплинарные исследования в области прикладных наук.
AGROSANOAT KLASTERLARI VA ULARNI MILLIY IQTISODIYOTGA TA’SIRI
mazkur maqolada agrosanoat klasterlari tushunchasi, ularning nazariy asoslari va milliy iqtisodiyotga ta’siri har tomonlama ilmiy tahlil qilinadi. Klasterlash – bu bir hududda o‘zaro bog‘langan, ishlab chiqarish, qayta ishlash va marketing jarayonlarini birlashtirgan xo‘jalik subyektlari tizimi bo‘lib, zamonaviy iqtisodiyotda raqobatbardoshlikni oshirishning muhim vositasidir. Maqolada klasterlash konsepsiyasining tarixiy va nazariy ildizlari, shuningdek, agrosanoat sohasidagi jahon tajribalari, xususan AQSh, Yevropa davlatlari va Osiyo mamlakatlaridagi muvaffaqiyatli klaster modellari tahlil qilinadi. O‘zbekistonda so‘nggi yillarda amalga oshirilgan agrar islohotlar doirasida agrosanoat klasterlarini shakllantirish va rivojlantirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Meva-sabzavotchilik, paxtachilik, chorvachilik va baliqchilik kabi yo‘nalishlarda tashkil etilgan klasterlar orqali zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish, eksport salohiyatini oshirish va qishloq joylarda bandlik darajasini yaxshilashga erishilmoqda. Shu bilan birga, maqolada ushbu klasterlarning faoliyatida mavjud muammolar – resurslarni boshqarishdagi muvofiqlik yetishmovchiligi, kichik fermer xo‘jaliklarining manfaatlarini yetarlicha hisobga olinmasligi, normativ-huquqiy bazaning takomillashmaganligi kabi masalalar ham ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijasida agrosanoat klasterlarining milliy iqtisodiyotga salmoqli hissa qo‘shayotganligi, ayniqsa, hududiy ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni jadallashtirishda ularning o‘rni alohida ajralib turishi aniqlanadi. Xulosa va tavsiyalar qismida esa klasterlarni samarali boshqarish, ularning barqarorligini ta’minlash va xalqaro tajribalarni mahalliy sharoitga moslashtirish orqali iqtisodiy taraqqiyotga erishish yo‘llari ilgari suriladi.
agrosanoat klasterlari, klasterlash konsepsiyasi, milliy iqtisodiyot, agrar islohotlar, raqobatbardoshlik, qishloq xo‘jaligi, hududiy rivojlanish, eksport salohiyati.
MAHKUMLARNING HUQUQIY MAQOMI: HUQUQLARI VA MAJBURIYATLARI
Ushbu maqolada ozodlikdan mahrum etilgan shaxslarning huquqiy maqomi, ularning asosiy huquqlari va majburiyatlari, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi hamda Jinoyat-ijroiya kodeksi asosida belgilangan huquqiy kafolatlar tahlil qilinadi. Mahkumning huquqiy maqomi shuni anglatadiki, u jinoyat sodir etganligi uchun jazoga hukm qilingan bo‘lsa-da, fuqaro va inson sifatidagi maqomini to‘liq yo‘qotmaydi. Sud hukmi orqali unga faqat ayrim huquqlar (shaxsiy erkinlik, erkin harakatlanish, yashash joyini tanlash kabi) vaqtincha yoki qisman cheklanadi, ammo uning insoniy qadr-qimmati, shaxsiy sha’ni, daxlsizligi va asosiy tabiiy huquqlari hech qachon bekor bo‘lmaydi. Mahkumga nisbatan jismoniy yoki ruhiy qiynoq qo‘llash, kamsitish, g‘ayriinsoniy muomala qilish qat’iyan taqiqlanadi; u himoyasiz shaxs emas, balki davlat himoyasi ostidagi, maxsus yuridik rejimga ega bo‘lgan shaxs hisoblanadi.
Mahkum, ozodlikdan mahrum etish, huquqiy maqom, inson huquqlari, majburiyat, javobgarlik.
FAZODA IKKI TO’G’RI CHIZIQ ORASIDAGI MINIMAL MASOFANI TOPISHNING DETERMINANT ASOSIDAGI YONDASHUVI
Ushbu maqolada fazoda ikki to‘g‘ri chiziq orasidagi minimal masofani aniqlashning determinant asosidagi yangi yondashuvi tahlil qilinadi. Klassik parametrik metodlardan farqli ravishda determinant, vektor ko‘paytma va aralash ko‘paytma invariantlariga tayangan holda masofaning ixcham analitik formulasi hosil qilindi. Tadqiqot natijasida “Transversal determinantal masofa teoremasi” deb nomlangan yangi mualliflik teoremasi isbotlandi. Ushbu teorema minimal masofa parallelepiped hajmi va parallelogramm yuzasi nisbatiga tengligini umumlashtiradi hamda koordinatalar o‘zgarishiga nisbatan to‘liq invariant ekanligini ko‘rsatadi.
determinant, aralash ko‘paytma, vektor ko‘paytma, minimal masofa, ayri chiziqlar, parallelepiped, invariant, fazoviy geometriya.
INTERAKTIV PLAKATLAR TA’LIM JARAYONIDA:NAZARIY ASOSLARI VA AMALIY AHAMIYATI
Maqola ta’lim jarayonida interaktiv plakatlarning nazariy va amaliy ahamiyatini o‘rganishga bag‘ishlangan. Unda interaktiv plakatlar yordamida o‘quvchilarning bilimini mustahkamlash, mavzuni vizual tarzda tushuntirish va ularning ta’lim jarayonida faol ishtirokini rag‘batlantirish masalalari tahlil qilinadi. Maqolada interaktiv plakatlarning turlari, jumladan digital, multimedia, animatsion, sensorli, infografik va hibrid plakatlar nazariy jihatdan ko‘rib chiqilib, ularning tarix fanidagi qo‘llanilishiga oid aniq misollar keltiriladi. Shuningdek, maqolada interaktiv plakatlarning o‘quvchilarning kognitiv faoliyati, motivatsiyasi va kreativ fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi roli tadqiq qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, interaktiv plakatlar nafaqat mavzuni tushunishni osonlashtiradi, balki o‘quvchilarning tarixiy voqealarni eslab qolish darajasini oshiradi va ta’lim jarayonini yanada qiziqarli qiladi.
ARIFMETIKANING ASOSIY TEOREMASI VA UNING QO‘LLANILISHI
Mazkur maqolada arifmetikaning asosiy teoremasi, ya’ni har qanday natural sonni yagona usulda tub sonlar ko‘paytmasi ko‘rinishida ifodalash mumkinligi isbotlanadi va bu teoremaning nazariy hamda amaliy ahamiyati yoritiladi. Teoremaning asosiy xususiyatlari, uning isboti, tarixiy rivojlanishi va zamonaviy matematikadagi qo‘llanilishlari tahlil qilinadi. Xususan, sonlar nazariyasidagi rollari, kriptografiya va algoritmik hisoblashdagi ahamiyati misollar bilan ko‘rsatiladi.
Arifmetika, asosiy teorema, tub sonlar, sonlar nazariyasi, faktorizatsiya, kriptografiya, unikal ko‘paytma.
TA'LIM MUASSASASIDA PEDAGOG KADRLAR FAOLIYATINI SAMARADORLIGINI BOSHQARISH
Ushbu maqolada ta’lim muassasasida pedagog kadrlar faoliyatini samarali boshqarish, ularning kasbiy mahoratini rivojlantirish hamda ta’lim sifatini oshirishda boshqaruvning innovatsion yondashuvlari tahlil qilingan. Pedagog kadrlar faoliyatini samaradorligini baholash mezonlari, motivatsion omillar, raqamli boshqaruv tizimining imkoniyatlari va ularni amaliyotga tatbiq etish mexanizmlari ilmiy asosda yoritilgan. Tadqiqot natijalari ta’lim jarayonida pedagoglarning ijodiy salohiyatini rivojlantirish, zamonaviy kompetensiyalarini shakllantirish va samarali boshqaruv modelini takomillashtirish imkonini beradi.
pedagog kadrlar, boshqaruv, samaradorlik, motivatsiya, innovatsion yondashuv, raqamli ta’lim, kompetensiya.
COMPARATIVE STUDY OF STYLISTIC DEVICES IN UZBEK AND ENGLISH LANGUAGES
This study explores the similarities and differences in the use of stylistic devices in Uzbek and English, focusing on metaphor, simile, epithet, hyperbole, alliteration, and idioms.[1] Through qualitative comparison of literary texts, the research highlights how cultural and linguistic structures shape expressive means in both languages. Findings suggest that although many stylistic devices are universal, their functions, frequency, and cultural motivations vary significantly. The paper provides insight useful for translation studies, bilingual education, and intercultural communication.
Stylistic devices; Uzbek language; English language; metaphor; simile; epithet; hyperbole; alliteration; idioms; comparative linguistics; cross-cultural communication; personification; onomatopoeia; metonymy; irony; oxymoron; symbolism; allegory; parallelism; phraseology; semantic shift; linguistic typology; translation studies; pragmatics; discourse analysis; intercultural pragmatics; figurative language; cognitive linguistics; lexical stylistics; cultural connotations; communicative strategies; bilingualism; contrastive analysis; linguistic worldview; language and culture; semantic equivalence; stylistic transformation; rhetorical devices; comparative phraseology; universal vs. culture-specific metaphors.
Zaylobiddinova Munojatkhon Furkatjon kizi
O‘ZBEK XALQ OG‘ZAKI IJODIDA MIFOLOGIYADAN ZAMONAVIY TALQINGA QADAR AYOL OBRAZI
Ushbu maqolada o‘zbek xalq og‘zaki ijodida ayol obrazi evolyutsiyasi, ya’ni qadimgi mifologik tasavvurlardan tortib, zamonaviy talqinlargacha bo‘lgan davrda ayol timsolining badiiy va ijtimoiy mazmuni tahlil qilinadi. Mifologik rivoyatlar, ertaklar, dostonlar va maqollarda ayol obrazining yaratuvchi, himoyachi va fidokorona fazilatlari yoritilgan bo‘lsa, keyingi adabiy bosqichlarda ularning ma’naviy, axloqiy va ijtimoiy faollik jihatlari kuchaygani kuzatiladi. Tadqiqot davomida ayol obrazining milliy qadriyatlar, urf-odatlar va zamonaviy dunyoqarash bilan bog‘liqligi, shuningdek, bu obrazlarning xalq estetik tafakkuridagi o‘rni tahliliy asosda yoritilgan. Maqola o‘zbek og‘zaki ijodi namunalarida ayol siymosining ramziy, estetik va ma’naviy talqinini yangi ilmiy yondashuv asosida ochib beradi.
ayol obrazi, xalq og‘zaki ijodi, mifologiya, ertak, doston, ramz, estetik tafakkur, milliy qadriyat, zamonaviy talqin, badiiy tafakkur.
REFLEKSIV O‘QITISH TEXNOLOGIYASI ORQALI O‘QUVCHILARNING O‘Z-O‘ZINI TAHLIL QILISH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu ilmiy ishda refleksiv o‘qitish texnologiyasi orqali o‘quvchilarning o‘z-o‘zini tahlil qilish, baholash va ongli ravishda o‘quv faoliyatini boshqarish ko‘nikmalarini rivojlantirish masalalari yoritilgan. Tadqiqotda refleksiya tushunchasining mazmuni, uning ta’lim jarayonidagi o‘rni, o‘quvchining shaxs sifatida shakllanishiga ta’siri hamda refleksiv o‘qitish texnologiyalarining amaliy qo‘llanish mexanizmlari tahlil qilingan. Ishda o‘quvchilarda refleksiv fikrlashni shakllantirishga xizmat qiluvchi metodlar, pedagogik vositalar, diagnostik yondashuvlar va o‘qituvchining o‘quv jarayonini refleksiv boshqarishdagi roli ilmiy asoslangan. Tadqiqot natijalarida refleksiv o‘qitish texnologiyasini samarali joriy etish modeli ishlab chiqilgan hamda uning o‘quvchilar faoliyatiga ta’siri eksperimental ravishda asoslab berilgan.Tadqiqot o‘qituvchilarga, metodistlarga, pedagogika yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalar hamda ta’lim jarayonini takomillashtirishga qiziqqan mutaxassislar uchun amaliy ahamiyatga ega.
refleksiya, refleksiv o‘qitish texnologiyasi, o‘quvchi faoliyati, o‘z-o‘zini tahlil qilish, o‘z-o‘zini baholash, refleksiv fikrlash, pedagogik texnologiyalar, ta’lim jarayoni, metakognitiv ko‘nikmalar, shaxsiy rivojlanish, o‘quv motivatsiyasi, pedagogik yondashuv, refleksiv kompetensiya, innovatsion metodlar.
INNOVATSION TA’LIM MUHITINI YARATISHDA CHET EL TAJRIBASI: TAHLIL VA AMALIY TAVSIYALAR
Ushbu maqolada innovatsion ta’lim muhitini yaratishda rivojlangan davlatlar tajribasi ilmiy asosda tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida AQSH, Finlyandiya, Janubiy Koreya, Singapur, Yaponiya kabi yetakchi davlatlarning innovatsion ta’lim modeli, raqamli texnologiyalarni joriy etish strategiyalari, o‘qituvchilarni tayyorlash tizimi, o‘quvchilar faoliyatini baholash yondashuvlari va ta’limni boshqarishdagi innovatsion mexanizmlar o‘rganildi. Chet el amaliyotining tahlili shuni ko‘rsatdiki, ta’limda muvaffaqiyatning asosiy omillari — texnologik yangiliklar, pedagogik innovatsiyalar va samarali boshqaruv jarayonlarining uzviy integratsiyasidir. Maqolada xalqaro tajribalarni milliy ta’lim tizimiga moslashtirish bo‘yicha amaliy takliflar ham ishlab chiqilgan.
innovatsion ta’lim muhiti, xalqaro tajriba, pedagogik innovatsiyalar, raqamli texnologiyalar, ta’limni modernizatsiya qilish, ilg‘or davlatlar amaliyoti.
KATTA AVLOD TAJRIBASIDAN FOYDALANIB O‘QUVCHILARGA TA’LIM-TARBIYA BERISHNING PEDAGOGIK MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada o‘quvchilarda ijtimoiy va ma’naviy kompetensiyalarni shakllantirish jarayonida katta avlodning hayotiy tajribasidan samarali foydalanish tizimini takomillashtirish masalasi ilmiy asosda tahlil qilindi. Tadqiqotning Kirish qismida avlodlar uzviyligi, ma’naviy meros va ijtimoiy tarbiya o‘rtasidagi bog‘liqlik, shuningdek, hozirgi zamonaviy ta’lim sharoitida katta avlod tajribasining tarbiyaviy ahamiyati yoritildi. Metodologiya bo‘limida sifat va miqdoriy tahlilga asoslangan kuzatuv, so‘rovnoma, suhbat va pedagogik eksperiment ishlatilib, o‘quvchi kompetensiyalarining mezonlari aniqlashtirildi. Natijalar tadqiqotda taklif etilgan pedagogik mexanizmlar — avlodlar muloqoti, ustoz-shogird modeli, hayotiy tajribaga asoslangan tarbiyaviy loyihalar va ijtimoiy hamkorlikning o‘quvchilarning ma’naviy ongiga ijobiy ta’sir ko‘rsatganini ko‘rsatdi. Muhokama qismida mazkur natijalar zamonaviy pedagogika konsepsiyalari (ijtimoiy o‘rganish, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim) bilan solishtirildi va katta avlod tajribasining tarbiyadagi o‘rni ilmiy jihatdan asoslab berildi. Tadqiqot xulosalariga ko‘ra, katta avlod tajribasiga tayangan holda ma’naviy-ijtimoiy kompetensiyalarni shakllantirishning integrativ tizimi ta’lim jarayonining samaradorligini oshiradi.
ma’naviy tarbiya, avlodlar davomiyligi, katta avlod tajribasi, ijtimoiy kompetensiya, tarbiyaviy mexanizm, ustoz-shogird modeli, ma’naviy meros, oila va maktab hamkorligi.
HUQUQIY TARBIYA JARAYONIDA O‘QUVCHILARNING SHAXSIY MAS’ULIYATI VA IJTIMOIY FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada huquqiy tarbiya jarayonining umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida o‘quvchilarning shaxsiy mas’uliyati va ijtimoiy faolligini rivojlantirishdagi o‘rni ilmiy asosda tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida huquqiy tarbiya mazmuni, o‘quvchilarda huquqiy ong va huquqiy xulq-atvor madaniyatini shakllantirish mexanizmlari, shuningdek, tarbiya fanining pedagogik imkoniyatlari o‘rganildi. Maqolada interfaol metodlar, hayotiy vaziyatlar asosidagi topshiriqlar, rolli o‘yinlar va muammoli munozaralarning huquqiy kompetensiyani rivojlantirishga ta’siri tahlil qilinadi. Natijalar o‘quvchilarning huquqiy me’yorlarga ongli munosabati, shaxsiy javobgarlik, ijtimoiy faollik va fuqarolik madaniyatining sezilarli darajada o‘sishini ko‘rsatdi. Tadqiqot asosida huquqiy tarbiya jarayonini takomillashtirishga doir amaliy takliflar ishlab chiqildi.
huquqiy tarbiya, shaxsiy mas’uliyat, ijtimoiy faollik, huquqiy kompetensiya, tarbiya fani, huquqiy ong, o‘quvchi faolligi.
IQTIDORLI O‘QUVCHILARDA KREATIV FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISHNING INDIVIDUAL-DIFFERENSIAL TA’LIM MODELI
Mazkur ilmiy maqolada iqtidorli o‘quvchilarning kreativ kompetensiyasini shakllantirish jarayonida individual yondashuvning metodik asoslari ilmiy-nazariy hamda tajribaviy jihatdan chuqur tahlil qilingan. Tadqiqotda kreativ kompetensiya tushunchasining mazmuni, uning tarkibiy komponentlari, rivojlanish mezonlari hamda o‘quvchilar ijodiy salohiyatiga ta’sir etuvchi psixologik-pedagogik omillar tizimli ravishda o‘rganildi. Shuningdek, individual yondashuvning o‘quvchi shaxsiga yo‘naltirilgan, differensial va moslashuvchan ta’lim sifatlari asosida kreativ kompetensiyani rivojlantirishga ta’siri ilmiy asosda bayon etildi.
iqtidorli o‘quvchi, kreativ kompetensiya, individual yondashuv, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, divergentsial fikrlash, pedagogik texnologiya, innovatsion metodlar, ijodkorlik, diagnostika, ta’lim sifati, eksperimental tadqiqot, kreativ salohiyat, kompetensiyaviy yondashuv.
INDIVIDUAL TA’LIM YONDASHUVLARI ASOSIDA IQTIDORLI O‘QUVCHILARNING IJODIY KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING INNOVATSION TEXNOLOGIYASI
Ushbu maqolada individual ta’lim yondashuvlari asosida iqtidorli o‘quvchilarning ijodiy kompetensiyasini rivojlantirishga qaratilgan innovatsion texnologiya ishlab chiqilgan hamda uning samaradorligi kvazi-eksperimental tadqiqot asosida ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Tadqiqotning metodologik qismi kreativ kompetensiyani kognitiv, motivatsion, ijodiy faoliyat va kommunikativ ko‘nikmalar orqali baholash mezonlariga tayangan. Tajriba jarayonida individual o‘quv trajektoriyalari, kreativ laboratoriyalar, loyiha asosida o‘qitish, STEAM integratsiyasi va interaktiv metodlar qo‘llanildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, mazkur texnologiya tajriba guruhi o‘quvchilarining kreativ kompetensiyasini 38–42 foizga oshirgan bo‘lib, ijodiy tafakkur, mustaqil qaror qabul qilish, g‘oya yaratish va kommunikativ faollik ko‘rsatkichlarida sezilarli o‘sish kuzatildi. Tadqiqot xulosalariga ko‘ra, taklif etilgan texnologiya iqtidorli o‘quvchilar bilan ishlashda samarali metodik vosita bo‘lib, kreativ fikrlovchi, innovatsion g‘oyalarga ega shaxsni shakllantirishga xizmat qiladi.
individual yondashuv, iqtidorli o‘quvchi, ijodiy kompetensiya, kreativlik, innovatsion texnologiya, STEAM, loyiha metodi, individual ta’lim trajektoriyasi.
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA KITOBXONLIK ASOSIDA MUSTAQIL FIKRLASHGA O‘RGATISH
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida kitobxonlik jarayoni orqali mustaqil fikrlashni shakllantirishning nazariy hamda amaliy jihatlari yoritilgan. Muallif o‘qish madaniyatining bolaning tafakkur, nutq va ijodiy qobiliyatini rivojlantirishdagi o‘rnini tahlil qiladi. Tadqiqotda o‘qituvchining yo‘naltiruvchi roli, interfaol metodlardan foydalanish hamda o‘quvchilarning mustaqil fikrini baholash va rag‘batlantirish yo‘llari ilmiy asosda ochib berilgan.
kitobxonlik, mustaqil fikrlash, tafakkur, boshlang‘ich ta’lim, o‘qish madaniyati, pedagogik metodika, interfaol usullar.
AI ASOSIDAGI TA’LIM: RAQAMLI JAMIYATDA O‘QITUVCHI KOMPETENSIYALARI VA AXLOQIY MASALALAR
Ushbu maqolada sun’iy intellekt (AI) texnologiyalarining ta’lim tizimiga ta’siri, raqamli jamiyatda o‘qituvchi kompetensiyalarining yangilanishi va axloqiy masalalar yoritilgan. AI asosidagi ta’lim shaxsga yo‘naltirilgan o‘quv jarayonini tashkil etish, o‘quvchilarning individual qobiliyatlarini rivojlantirish va baholash tizimini takomillashtirishda muhim o‘rin tutadi. Biroq, bu jarayon ma’lumotlar maxfiyligi, adolat tamoyili, insoniy qadriyatlarning saqlanishi va texnologiyaga qaramlik kabi axloqiy muammolarni keltirib chiqarmoqda. Muallif o‘qituvchining raqamli savodxonligi, pedagogik etikasi va inson markaziyligiga asoslangan yondashuvni dolzarb deb hisoblaydi. Maqola sun’iy intellekt vositalaridan foydalangan holda ta’lim jarayonini modernizatsiya qilishning gumanistik yo‘nalishini yoritadi.
sun’iy intellekt, raqamli jamiyat, ta’lim texnologiyalari, o‘qituvchi kompetensiyasi, axloqiy masalalar, inson markaziyligi.
JINSIY A’ZOLARGA BOG‘LIQ BO‘LMAGAN (EKSTRAGENITAL) KASALLIKLAR : YURAK QON-TOMIR, NEVROLOGIK, BUYRAK, ENDOKRINOLOGIK, KAMQONLIK KASALLIKLARI
Ushbu maqola jinsiy a’zolarga bog‘liq bo‘lmagan ekstragenital kasalliklarning homiladorlik jarayoni, tug‘ruq mexanizmi va homila rivojlanishiga ko‘rsatadigan ta’sirini ilmiy asosda tahlil qiladi. Ekstragenital patologiyalar — yurak-qon tomir tizimi, nafas olish organlari, endokrin bezlar, buyraklar, qon tizimi hamda infeksion kasalliklar kabi reproduktiv tizimdan tashqaridagi organlar shikastlanishi bilan kechadigan holatlar — ayol organizmida fiziologik yuklama ortishi sababli homiladorlik davrida jiddiy klinik oqibatlarga olib kelishi mumkinligi ta’kidlanadi. Maqolada mazkur kasalliklarning patogenez xususiyatlari, klinik belgilari, tashxis qo‘yish tamoyillari va homiladorlik davrida qo‘llaniladigan davolash-prilaktik yondashuvlar atroflicha bayon etilgan. Shuningdek, ekstragenital kasalliklarga ega bo‘lgan ayollarda reproduktiv sog‘liqni muhofaza qilish, perinatal asoratlarning oldini olish va xavf omillarini erta aniqlashning ahamiyati ilmiy dalillar bilan asoslab beriladi. Maqola amaliy akusherlik va ginekologiya sohasida klinik qarorlar qabul qilishda muhim metodik qo‘llanma bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
Ekstragenital kasalliklar, homiladorlik asorati, yurak qon tomir patologiyasi, kamqonlik, endokrin buzilishlar, nafas tizimi kasalliklari, perinatal xavf, klinik boshqaruv, profilaktika.
ONKOLOGIK KASALLIKLARDA ERTA DIAGNOSTIKA: SKRINING DASTURLARINING SAMARADORLIGI
Ushbu maqolada onkologik kasalliklarda erta diagnostikaning ahamiyati, skrining dasturlarining ilmiy asoslari va aholining sog‘liqni saqlash tizimidagi profilaktik yondashuvlar o‘rganiladi. Saraton kasalliklarining ko‘pchiligi dastlabki bosqichda simptomsiz kechishi sababli, skrining usullari (mamografiya, PAP-test, PSA, kolonoskopiya, past doza KT va boshqalar) kasallikni erta aniqlashda muhim rol o‘ynaydi. Maqolada skrining dasturlarining samaradorligi, ular orqali o‘lim ko‘rsatkichlarining kamayishi, davolash xarajatlarining pasayishi va bemorlarning umr davomiyligining uzayishi ilmiy dalillar asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, aholining skrining dasturlariga jalb etilishi va milliy dasturlarni takomillashtirish bo‘yicha takliflar beriladi.
erta diagnostika, skrining, onkologik kasalliklar, mamografiya, PAP-test, PSA, profilaktika, o‘lim darajasi.
Mazkur maqolada inson psixik faoliyatining markaziy bo‘g‘ini bo‘lgan xotiraning mohiyati, turlari, mexanizmlari hamda uning shaxs rivojlanishidagi o‘rni yoritilgan. Xotira nafaqat individual bilim va ko‘nikmalarni shakllantiradi, balki ijtimoiy tajribaning avloddan-avlodga o‘tishini ta’minlaydigan mexanizm sifatida ham ahamiyatga ega. Maqolada xotiraning fiziologik va psixologik asoslari, zamonaviy tadqiqotlar, shuningdek, xotirani rivojlantirish bo‘yicha samarali usullar tahlil qilinadi.
xotira, eslab qolish, tafakkur, psixologik jarayon, diqqat, neyron, idrok, kognitiv faoliyat.
РЕОЛОГИЧЕСКИЕ СВОЙСТВА СУСПЕНЗИИ ОБРАЗУЮЩЕЙСЯ ПРИ ПОЛУЧЕНИИ БЕЛОГО КРИСТАЛЛИЧЕСКОГО ХЛОРИДА КАЛИЯ ИЗ КЕКА КОНЦЕНТРАТА И ПЫЛЕВОЙ ФРАКЦИИ ФЛОТАЦИОННОГО ХЛОРИДА КАЛИЯ
Калий - один из самых распространённых химических элементов. Он играет важную роль в регуляции жизненных процессов растений. В частности, он выполняет следующие физиологические функции: влияет на углеводный обмен; влияет на азотный обмен и синтез белка в растениях; регулирует активность других минеральных элементов питания; активирует различные ферменты; стимулирует рост молодых растений и улучшает качество их воды.
DEVELOPMENT OF DECORATIVE ELEMENTS OF MODELS IN MODERN METHODS
The development of decorative elements based on modern technologies creates new opportunities for clothing design. This process allows the designer to create not only an aesthetic solution, but also a technologically perfect and functional model. The correct selection of decorative elements and their processing in a modern way make models original, creative and meet market requirements.
decoration, fashion, decoration, applique, threads, embroidery, element, decorative stones.
TASHKILOTLARDA DAVLAT TILIDA ISH YURITISH SIFATINING STATISTIK TAHLILI
Ushbu ilmiy maqolada tashkilotlarda davlat tilida ish yuritish sifatining statistik tahlili keng qamrovda o‘rganiladi. Davlat tilida ish yuritishning normativ-huquqiy asoslari, rasmiy-idoraviy uslubning lingvistik talablari, hujjatlar sifatidagi imlo, uslubiy, terminologik va strukturaviy xatolar chastotasi, elektron hujjat aylanishi tizimlarida til madaniyatiga rioya etilishi, xodimlarning til kompetensiyasi darajasi kabi omillar statistik yondashuvlar orqali tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari davlat tilida ish yuritish jarayonlarini takomillashtirish, xatoliklarni qisqartirish va tashkilotlar faoliyatida til madaniyatini oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.
davlat tili, ish yuritish sifati, hujjat tahlili, rasmiy uslub, statistik tahlil, imlo xatolari, elektron hujjat aylanishi, til madaniyati, boshqaruv samaradorligi.
TA`LIM TIZIMIDA SUN’IY INTELLEKT, INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR VA IJODIY YONDASHUVLAR
Maqolada taʼlim tizimini modernizatsiya qilish, ularda ilgʻor raqamli texnologiyalardan foydalanishning zamonaviy tendensiyalari koʻrib chiqildi. Ta’lim amaliyotini rivojlantirishda sun’iy intellekt, innovatsion texnologiyalar va ijodiy yondashuvlarning o’rni alohida e’tiborga olinmoqda. Xorijiy va mahalliy manbalar tahlili asosida ta’lim muhitida SIdan foydalanishning asosiy yo’nalishlari ochib berildi.
raqamli transformatsiya, sun’iy intellekt, innovatsion texnologiyalar, ijodiy ta’lim, oliy ta’lim, moslashuvchan ta’lim.
ЭКОЛОГИК ХАВФСИЗЛИКНИ ТАЪМИНЛАШДА ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИНИНГ ЎРНИ
Мақолада бугунги кунда инсониятни ташвишга солaётган энг глобал муаммолардан бири бўлган экологик муаммолар, улар ҳақида юртбошимизнинг фикрлари, бу масала ўз вақтида ақл-идрок билан ҳал қилинмаса, тегишли назорат органлари ўз фаолиятларининг самарадорлиги оширмаса, қабул қилинган қонун ва қоидалар тўлиқ амалга оширилмаса, жуда оғир оқибатларга олиб келиши мумкинлиги ва бу жараёнда ички ишлар органларининг аҳамияти ёритиб берилган.
экология, экологик хавфсизлик, экологик маданият, «Яшил Макон», атроф-муҳит, инсон ҳаёти, халқимиз саломатлиги, экологик ҳуқуқбузар, экологик жиноятлар.
Mazkur maqolada oila-vatan ichra kichik vatandir to‘g‘risida ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar berilgan.
Конституция, республика, оила, никоҳ, Ватан.
ИССЛЕДОВАНИЯ ОПТИМАЛЬНОГО МЕТОДА СУШКИ ЧЕСНОКА
В данной работе проводится исследование, направленное на определение оптимального метода сушки чеснока. Рассматриваются и сравниваются различные технологии сушки, включая инфракрасную, воздушную, вакуумно-импульсную им микроволновую и другие виды обработки. Анализируется их влияние на качественные характеристики продукта, такие как сохранение витаминов, минералов, вкуса и аромата. Особое внимание уделяется оценке эффективности каждого метода с точки зрения сохранения питательных веществ и органолептических свойств чеснока. Полученные результаты позволяют выделить наиболее рациональный способ сушки, обеспечивающий высокое качество готового продукта. Представленные данные могут быть полезны для предприятий пищевой и сельскохозяйственной отрасли, а также для потребителей, ориентированных на здоровое питание и долгосрочное хранение натуральных продуктов.
сушка, чеснок, эффективность, сельское хозяйство.
TALABALARNING KASBIY FAOLIYATINI REJALASHTIRISH VA MODELLASHTIRISH ORQALI ULARNI KASBIY KOMPITENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH
Zamonaviy ta’lim tizimida ro‘y berayotgan o‘zgarishlar o‘qituvchilarning kasbiy malakasini va mahoratini oshirishni talab qilmoqda. Kasbiy kompetentligini pedagogik fasilitatsiya asosida shakllantirishda asosiy tarkibiy qismlari va o‘qituvchining asosiy operasion funksiyalariga asoslanib, mahorat guruhlari ko’rsatib berilgan.
kasbiy kompetentlig, bilim, ko‘nikma, shaxsiy sifatlar, pedagogik faoliyat, ta’lim paradigmasi, o‘qitish metodlari va texnologiyalari, ijodiy individuallik va b.q.lar.
UMUMIY O‘RTA TA’LIM MUASSASALARIDA TA’LIM SIFATINI BOSHQARISHNING KVALIMETRIK PARAMETRLARI VA MEZONLARI
Ushbu maqolada umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini boshqarishda kvalimetrik yondashuvning o‘rni va ahamiyati ilmiy asosda tahlil qilinadi. Ta’lim sifatini baholashda qo‘llaniladigan asosiy kvalimetrik parametrlari — pedagogik jarayon samaradorligi, o‘quvchilar kompetensiyalari darajasi, o‘qituvchilarning kasbiy mahorati, ta’lim muassasasining boshqaruv salohiyati, o‘quv-metodik ta’minot sifati va moddiy-texnik baza holati kabi ko‘rsatkichlar yoritiladi. Shuningdek, sifatni baholash mezonlari va ularning indekslash, reytinglash hamda monitoring tizimlarida qo‘llanish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari ta’lim sifatini boshqarishda obyektiv, o‘lchovli ko‘rsatkichlar asosida qaror qabul qilishni takomillashtirishga xizmat qiladi.
ta’lim sifati, kvalimetriya, boshqaruv, baholash mezonlari, sifat indikatori, monitoring, reyting, pedagogik jarayon, o‘qituvchi kompetensiyasi, o‘quvchi kompetensiyasi, ta’lim menejmenti.
XORIJ TAJRIBALARI ASOSIDA TA’LIM SIFATI BOSHQARUVINING O‘ZIGA XOS JIHATLARI.
Ushbu maqolada xorijiy mamlakatlarning ilg‘or ta’lim boshqaruvi tajribalari o‘rganilib, ta’lim sifatini samarali boshqarishning asosiy tamoyillari tahlil qilingan. Shuningdek, ta’lim sifati jarayonlariga ta’sir ko‘rsatuvchi omillar aniqlanib, O‘zbekiston sharoitida ularni qo‘llash imkoniyatlari yoritilgan. Tadqiqot natijalari ta’lim boshqaruvida innovatsion yondashuvlar joriy etish zarurligini ko‘rsatadi.
ta’lim sifati, boshqaruv, xorij tajribasi, monitoring, baholash tizimi, raqamlashtirish, xalqaro amaliyot, innovatsion menejment
BOLALARDA GIJJA: TURLARI, YUQISH YO‘LLARI, BELGILARI VA DAVOLASH USULLARI
Ushbu maqolada bolalarda uchraydigan gelmintozlar askaridoz, enterobioz, tenioz, giardioz kabi gijja turlarining biologik xususiyatlari, ularning yuqish mexanizmlari, klinik belgilari hamda zamonaviy tashxis va davolash usullari yoritilgan. Tadqiqotda bolalarning gelmint infeksiyalariga nisbatan yuqori moyilligi, gigiyenik omillar, ovqatlanish gigiyenasi va atrof-muhitning sanitariya holati infektsiya tarqalishida muhim rol o‘ynashi ko‘rsatib o‘tiladi. Maqolada gijjalarning ichak va ichakdan tashqari migratsiyasi natijasida yuzaga keladigan patologik o‘zgarishlar, ularning organizmga ta’siri, jumladan, ovqat hazm qilish buzilishlari, allergik reaksiya, anemiya, immunitet pasayishi kabi oqibatlar tahlil qilingan. Shuningdek, gelmintozlarni aniqlashda najas tahlili, “skotch-test”, serologik testlar va ultratovush tekshiruvi kabi diagnostik usullar samaradorligi ko‘rib chiqilgan. Davolash bo‘yicha anthelmintik preparatlar, dozalash tamoyillari, profilaktika choralarining ilmiy asoslari keltirilgan. Maqola bolalarda gelmint infeksiyalarini erta aniqlash va oldini olishning ahamiyatini, shuningdek, ota-ona va pedagoglar uchun gigiyenik targ‘ibotning zarurligini ta’kidlaydi.
Gelmintoz, gijjalar, askarida, enterobioz, bolalar sog‘ligi, yuqish yo‘llari, klinik belgilar.