JINSIY A’ZOLARGA BOG‘LIQ BO‘LMAGAN (EKSTRAGENITAL) KASALLIKLAR : YURAK QON-TOMIR, NEVROLOGIK, BUYRAK, ENDOKRINOLOGIK, KAMQONLIK KASALLIKLARI
Keywords:
Ekstragenital kasalliklar, homiladorlik asorati, yurak qon tomir patologiyasi, kamqonlik, endokrin buzilishlar, nafas tizimi kasalliklari, perinatal xavf, klinik boshqaruv, profilaktika.Abstract
Ushbu maqola jinsiy a’zolarga bog‘liq bo‘lmagan ekstragenital kasalliklarning homiladorlik jarayoni, tug‘ruq mexanizmi va homila rivojlanishiga ko‘rsatadigan ta’sirini ilmiy asosda tahlil qiladi. Ekstragenital patologiyalar — yurak-qon tomir tizimi, nafas olish organlari, endokrin bezlar, buyraklar, qon tizimi hamda infeksion kasalliklar kabi reproduktiv tizimdan tashqaridagi organlar shikastlanishi bilan kechadigan holatlar — ayol organizmida fiziologik yuklama ortishi sababli homiladorlik davrida jiddiy klinik oqibatlarga olib kelishi mumkinligi ta’kidlanadi. Maqolada mazkur kasalliklarning patogenez xususiyatlari, klinik belgilari, tashxis qo‘yish tamoyillari va homiladorlik davrida qo‘llaniladigan davolash-prilaktik yondashuvlar atroflicha bayon etilgan. Shuningdek, ekstragenital kasalliklarga ega bo‘lgan ayollarda reproduktiv sog‘liqni muhofaza qilish, perinatal asoratlarning oldini olish va xavf omillarini erta aniqlashning ahamiyati ilmiy dalillar bilan asoslab beriladi. Maqola amaliy akusherlik va ginekologiya sohasida klinik qarorlar qabul qilishda muhim metodik qo‘llanma bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
Downloads
References
Qodirova, D. Sh., & Nurmatova, M. A. Akusherlik va ginekologiya. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2021.
World Health Organization (WHO). Medical eligibility criteria for contraceptive use. Geneva: WHO Press, 2019
Cunningham, F. G., Leveno, K. J., Bloom, S. L., et al. Williams Obstetrics, 25th ed. New York: McGraw-Hill Education, 2018.
James, D. K., Steer, P., Weiner, C., & Gonik, B. High-Risk Pregnancy: Management Options, 6th ed. Cambridge University Press, 2017.
Savitsky, A. G., & Savelieva, G. M. Ekstragenital patologiya va homiladorlik. Moskva: GEOTAR-Media, 2020.
American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Practice Bulletin: Management of Pregnant Patients with Medical Comorbidities. ACOG, 2020.
Rafiqov, A. R., & Xolmatova, S. B. Perinatal tibbiyot asoslari. Toshkent: Fan va Texnologiya, 2022.
Resnik, R., Lockwood, C. J., & Moore, T. Creasy and Resnik’s Maternal–Fetal Medicine, 8th ed. Philadelphia: Elsevier, 2019.
FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics). Guidelines on Maternal and Fetal Health. London: FIGO Publications, 2021.
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Homilador ayollarni dispanser kuzatuvi bo‘yicha klinik protokol. Toshkent, 2023.
