ZAMONAVIY DAVLAT BOSHQARUVIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING SIYOSIY JARAYONLARGA TA’SIRI
Keywords:
raqamli siyosat, siyosiy ishtirok, elektron hukumat, siyosiy mobilizatsiya, ochiq ma’lumotlar, dezinformatsiya, raqamli tafovut, raqamli ishtirok axborot xavfsizligi.Abstract
Ushbu ilmiy ishda zamonaviy siyosiy jarayonlarda raqamli texnologiyalarning o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. “Raqamli siyosat” tushunchasi orqali internet, ijtimoiy tarmoqlar, elektron hukumat va raqamli ishtirokning siyosiy qarorlar qabul qilish, fuqarolik faolligi va davlat boshqaruvidagi ta’siri yoritilgan. Ishda mavjud muammolar – raqamli tafovut, dezinformatsiya, kiberxavfsizlik, axborot monopoliyasi va raqamli savodxonlik yetishmasligi chuqur tahlil qilinadi. Estoniya, AQSh, Hindiston va Yevropa Ittifoqi kabi mamlakatlar tajribasi asosida raqamli siyosatning muvaffaqiyatli modellariga misollar keltirilgan. Tadqiqot yakunida O‘zbekiston uchun milliy raqamli siyosat konsepsiyasini ishlab chiqish, raqamli tenglikni ta’minlash, siyosiy raqamli savodxonlikni rivojlantirish, axborot xavfsizligini kuchaytirish va ochiq boshqaruv mexanizmlarini joriy etish bo‘yicha amaliy takliflar ilgari surilgan. Ish raqamli transformatsiya sharoitida demokratik institutlarni rivojlantirishda raqamli siyosatning o‘rni va istiqbollarini aniqlashga xizmat qiladi.
Downloads
References
Castells, M. (2009). Communication Power. Oxford University Press.
Raqamli davrda siyosiy kuch va kommunikatsiya o‘rtasidagi bog‘liqlikni tahlil qiladi.
Chadwick, A. (2013). The Hybrid Media System: Politics and Power. Oxford University Press. An’anaviy va raqamli ommaviy axborot vositalari qanday siyosiy tizimga ta’sir qilayotgani haqida.
Norris, P. (2001). Digital Divide: Civic Engagement, Information Poverty, and the Internet Worldwide. Cambridge University Press. Raqamli tafovut va demokratik ishtirokning global tahlili.
Habermas, J. (1989). The Structural Transformation of the Public Sphere. MIT Press. Internet orqali shakllanayotgan yangi jamoatchilik maydonining nazariy asosi.
European Commission. (2022). Digital Services Act (DSA). Retrieved from https://ec.europa.eu Yevropa Ittifoqidagi dezinformatsiyaga qarshi yondashuv va regulyatsiya.
Estonian e-Government Foundation. (2021). e-Estonia: The Digital Society. Retrieved from https://e-estonia.com Estoniyaning elektron hukumat tajribasi haqida rasmiy axborot.
Ministry for Development of Information Technologies and Communications of the Republic of Uzbekistan. (2023). “Raqamli O‘zbekiston – 2030” Strategiyasi. O‘zbekistonning raqamli transformatsiyaga oid strategik hujjati.
Shirky, C. (2008). Here Comes Everybody: The Power of Organizing Without Organizations. Penguin Press. Ijtimoiy tarmoqlar orqali siyosiy harakat va fuqarolik faolligining kuchayishi haqida.
UNESCO. (2021). Media and Information Literacy Curriculum for Teachers. Axborot va raqamli savodxonlik bo‘yicha xalqaro ta’lim materiali.