OG’IZ BO’SHLIG’I YALLIG’LANISHINING YURAKGA TA’SIRI

Abstract

Ushbu ilmiy ish ogʻiz boʻshligʻi yalligʻlanish jarayonlarining yara shakllanishi, rivojlanishi va bitish dinamikasiga koʻrsatadigan ta’sirini har tomonlama tahlil qiladi. Tadqiqotda stomatit, gingivit, periodontit va boshqa yalligʻlanish kasalliklari natijasida ogʻiz shilliq qavatining himoya funksiyasi buzilishi, epitelial to‘qimalarda regeneratsiya jarayonining susayishi hamda mikrobiologik muvozanatning oʻzgarishi kabi omillar yoritib berilgan. Yalligʻlanish oqibatida shilliq qavatning o‘zini tiklash qobiliyati pasayishi, patogen mikroorganizmlarning faol ko‘payishi, mahalliy immunitetning susayishi va to‘qimalar ozuqlanishining yomonlashishi yara jarayonining choʻzilishiga sabab bo‘lishi ta’kidlanadi.Ishda yalligʻlanish jarayonining og‘iz bo‘shlig‘idagi yaralarga ta’siri klinik, patofiziologik va mikrobiologik nuqtayi nazardan ko‘rib chiqiladi. Xususan, yalligʻlangan toʻqimalarda shish, gipermiya, to‘qima nekrozi va o‘tkir og‘riq sindromi yuzaga kelishi, bular esa yaralarning tez kengayishiga va infeksiyalanish xavfining ortishiga olib kelishi ilmiy asosda bayon qilingan. Shu bilan birga, yallig‘lanishning surunkali kechishi regeneratsiya jarayonini izdan chiqarishi, fibroblastlar faolligining kamayishi va angiogenezning susayishi sababli yaralarning kech bitishi holatlari ko‘rsatib o‘tiladi.Annotatsiyada, shuningdek, og‘iz gigiyenasiga rioya qilmaslik, mikrobiotsenozning buzilishi, umumiy immunitet pasayishi, gormonal o‘zgarishlar, stress va yomon odatlar (chekish, spirtli ichimliklar) kabi omillarning yara jarayoniga qo‘shimcha salbiy ta’siri ochib beriladi. Ogʻiz bo‘shlig‘idagi yalligʻlanishlarning o‘z vaqtida aniqlanishi, to‘g‘ri tashxis qo‘yilishi va kompleks davolash o‘tkazilishi og‘ir asoratlarning oldini olish, shuningdek, yiringli jarayonlar va nekrotik o‘zgarishlarning rivojlanishiga yo‘l qo‘ymaslikdagi ahamiyati yoritilgan.Tadqiqot yakunida yallig‘lanishga qarshi terapiya, antiseptik vositalar, mahalliy gigiyena choralarini kuchaytirish va immun tizimini mustahkamlash orqali og‘iz bo‘shlig‘idagi yaralarning tezroq bitishini ta’minlash mumkinligi asoslab beriladi. Ushbu ish ogʻiz bo‘shlig‘i kasalliklarining patogenezini chuqurroq tushunishga va davolash samaradorligini oshirishga qaratilgan ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.