MITOXONDRIYAL KASALLIKLAR VA GIPOENERGETIK HOLATLAR
Keywords:
mitoxondriyal patologiya, gipoenergetik holat, hujayra energetikasiAbstract
Mitoxondriyalar hujayra ichidagi energiya almashinuvining markaziy bo‘g‘ini bo‘lib, ular tomonidan ishlab chiqariladigan adenozin trifosfat (ATP) barcha biologik jarayonlarning davom etishini ta’minlaydi. Mitoxondriyal kasalliklar mitoxondriyal yoki yadroviy genomdagi irsiy mutatsiyalar natijasida yuzaga kelib, oksidlovchi fosforillanish jarayonining izdan chiqishiga olib keladi. Natijada hujayralarda gipoenergetik holat shakllanib, energiyaga yuqori ehtiyoj sezuvchi to‘qima va a’zolarda funksional buzilishlar rivojlanadi. Ushbu maqolada mitoxondriyal kasalliklarning molekulyar-genetik asoslari, gipoenergetik holatlarning patofiziologik mexanizmlari hamda ularning klinik ahamiyati keng yoritilgan. Shuningdek, energiya tanqisligi bilan bog‘liq tizimli o‘zgarishlarning organizm homeostaziga ta’siri ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilingan.
Downloads
References
DiMauro S., Schon E.A. Mitochondrial respiratory-chain diseases. New England Journal of Medicine. 2003;348(26):2656–2668.
Wallace D.C. Mitochondrial diseases in man and mouse. Science. 1999;283(5407):1482–1488.
Scaglia F., Towbin J.A., Craigen W.J. Clinical spectrum, diagnosis, and management of mitochondrial diseases. Current Opinion in Pediatrics. 2004;16(6):599–606.
Chinnery P.F., Turnbull D.M. Epidemiology and treatment of mitochondrial disorders. American Journal of Medical Genetics. 2001;106(1):94–101.
Papa S., Skulachev V.P. Reactive oxygen species, mitochondria, apoptosis and aging. Molecular and Cellular Biochemistry. 1997;174(1–2):305–319.
Nicholls D.G., Ferguson S.J. Bioenergetics 4. Academic Press; 2013.
McBride H.M., Neuspiel M., Wasiak S. Mitochondria: more than just a powerhouse. Current Biology. 2006;16(14):R551–R560.
Karp G. Cell and Molecular Biology: Concepts and Experiments. 8th ed. Wiley; 2016.
Alberts B., Johnson A., Lewis J., et al. Molecular Biology of the Cell. 6th ed. Garland Science; 2015.
Haas R.H., Parikh S., Falk M.J. The in-depth evaluation of suspected mitochondrial disease. Molecular Genetics and Metabolism. 2008;94(1):16–37.
Rossignol R., Faustin B., Rocher C. Mitochondrial threshold effects. Biochemical Journal. 2003;370(3):751–762.
Nunnari J., Suomalainen A. Mitochondria: in sickness and in health. Cell. 2012;148(6):1145–1159.
Pessayre D., Fromenty B. Mitochondrial dysfunction and steatosis in metabolic diseases. Gastroenterology. 2005;128(2):516–524.
Ganong W.F. Review of Medical Physiology. 26th ed. McGraw-Hill; 2018.
Guyton A.C., Hall J.E. Textbook of Medical Physiology. 14th ed. Elsevier; 2021.